Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, Σανάε Τακαΐτσι, δήλωσε ότι η στρατηγική συμμαχία Ιαπωνίας–Ηνωμένων Πολιτειών θα «κατέρρεε» αν το Τόκιο αγνοούσε μια σοβαρή κρίση γύρω από την Ταϊβάν, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι η χώρα της δεν προτίθεται να αναλάβει επιθετική στρατιωτική δράση, σύμφωνα με το πρακτορείο CNA.
Μιλώντας σε εθνικό τηλεοπτικό πρόγραμμα, η Τακαΐτσι επιχείρησε να μετριάσει προηγούμενες δηλώσεις της που είχαν προκαλέσει ένταση με το Πεκίνο. Τόνισε ότι το ζήτημα δεν αφορά την Ιαπωνία αλλά το ενδεχόμενο να χρειαστεί να προστατευθούν Ιάπωνες και Αμερικανοί πολίτες στην Ταϊβάν σε περίπτωση σοβαρής κρίσης. Σε ένα τέτοιο σενάριο, όπως είπε, θα μπορούσαν να υπάρξουν κοινές ενέργειες με τις αμερικανικές δυνάμεις.
Η ίδια υπογράμμισε ότι εάν οι αμερικανικές δυνάμεις, σε κοινή δράση με την Ιαπωνία, δέχονταν επίθεση και το Τόκιο «απλώς αποχωρούσε», τότε η συμμαχία των δύο χωρών θα διαλυόταν. Πρόσθεσε πάντως ότι οποιαδήποτε αντίδραση θα γίνει αυστηρά εντός των ορίων του ιαπωνικού νόμου και μετά από συνολική εκτίμηση της κατάστασης επί του πεδίου.
Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο ιδιαίτερα τεταμένων σχέσεων Ιαπωνίας–Κίνας. Το Πεκίνο θεωρεί την Ταϊβάν αναπόσπαστο μέρος της επικράτειάς του και αντιδρά έντονα σε οποιαδήποτε αναφορά ξένης εμπλοκής στο ενδεχόμενο σύγκρουσης. Προηγούμενες τοποθετήσεις της Τακαΐτσι είχαν ήδη προκαλέσει κινεζικά αντίμετρα, όπως περιορισμούς σε εξαγωγές και διακοπές πτήσεων.
Το ιαπωνικό Σύνταγμα, με τον γνωστό ειρηνιστικό του χαρακτήρα, απαγορεύει την άμεση στρατιωτική επιθετική δράση. Ωστόσο, επιτρέπει την άσκηση του δικαιώματος της συλλογικής αυτοάμυνας, δηλαδή την υπεράσπιση μιας φιλικής χώρας που δέχεται επίθεση, όταν η κατάσταση συνιστά απειλή για την ίδια την επιβίωση της Ιαπωνίας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο κινούνται και οι τοποθετήσεις της πρωθυπουργού, οι οποίες συνδέονται άμεσα με τον ρόλο της Ιαπωνίας στην ασφάλεια της περιοχής Ασίας-Ειρηνικού.
