Ανταπόκριση – Δημοσιογραφική αποστολή Βρυξέλλες
Θανάσης Πετράς
Chief Editor & Publisher – Diethni.gr
Η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέληξε σε συμφωνία για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας για την επόμενη διετία, επιλέγοντας τελικά τη λύση του δανεισμού μέσω των αγορών κεφαλαίου με εγγύηση της ΕΕ, ενώ δεν προχώρησε η πρόταση για χρηματοδότηση μέσω των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.
Κατά την άφιξή της στη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι το χρηματοδοτικό κενό της Ουκρανίας για τα επόμενα δύο χρόνια ανέρχεται σε 137 δισ. ευρώ, σύμφωνα τόσο με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής όσο και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Όπως δήλωσε, η ΕΕ είχε ήδη δεσμευτεί να καλύψει τα δύο τρίτα του ποσού, δηλαδή περίπου 90 δισ. ευρώ.
Η πρόεδρος της Επιτροπής είχε θέσει στο τραπέζι δύο εναλλακτικές επιλογές: χρηματοδότηση μέσω του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, με δανεισμό που θα στηριζόταν στο λεγόμενο budget headroom, και τη λεγόμενη «δανειακή λύση αποζημιώσεων», η οποία θα βασιζόταν στα παγωμένα ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία. Ωστόσο, όπως προέκυψε από τα συμπεράσματα της Συνόδου, η δεύτερη επιλογή δεν υιοθετήθηκε.
Σύμφωνα με τα τελικά συμπεράσματα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε στη χορήγηση δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία για τα έτη 2026–2027, το οποίο θα χρηματοδοτηθεί μέσω δανεισμού της ΕΕ στις διεθνείς αγορές, με εγγύηση τον ενωσιακό προϋπολογισμό. Η λύση αυτή παρακάμπτει τη χρήση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, τα οποία παραμένουν πολιτικά και νομικά αμφιλεγόμενα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η συμφωνία προβλέπει πως, η συγκέντρωση πόρων του προϋπολογισμού της Ένωσης δεν θα έχει καμία επίπτωση στις δημοσιονομικές υποχρεώσεις της Τσεχίας, της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας. Η πρόβλεψη αυτή επέτρεψε την υπέρβαση των πολιτικών αντιρρήσεων και άνοιξε τον δρόμο για τη συμφωνία.
Η φον ντερ Λάιεν είχε καταστήσει σαφές πριν από τη Σύνοδο ότι η ΕΕ δεν θα αποχωρούσε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χωρίς λύση για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας, στηρίζοντας δημόσια τη θέση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα. Το αποτέλεσμα επιβεβαιώνει αυτή τη δέσμευση, αλλά ταυτόχρονα καταδεικνύει τα όρια της ευρωπαϊκής συναίνεσης γύρω από τη χρήση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.
Η απόφαση σηματοδοτεί ότι, τουλάχιστον για την περίοδο 2026–2027, η στήριξη της Ουκρανίας θα βασιστεί σε κοινό ευρωπαϊκό δανεισμό και όχι σε άμεση αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών κεφαλαίων, μεταθέτοντας τη σχετική συζήτηση για το μέλλον.
