Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενέκρινε το 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, ενισχύοντας τους περιορισμούς στους τομείς της ενέργειας, των τραπεζικών συναλλαγών, των κρυπτονομισμάτων και του εμπορίου.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στόχος των νέων μέτρων είναι να περιοριστεί περαιτέρω η δυνατότητα της Μόσχας να χρηματοδοτεί τον πόλεμο στην Ουκρανία και να πραγματοποιεί επιθέσεις εναντίον αμάχων και πολιτικών υποδομών.
Το νέο πακέτο περιλαμβάνει 218 επιπλέον καταχωρίσεις, που αφορούν 48 φυσικά πρόσωπα και 170 οργανισμούς ή επιχειρήσεις. Πρόκειται, όπως επισημαίνει η Κομισιόν, για τον μεγαλύτερο αριθμό νέων καταχωρίσεων που έχει εγκριθεί σε ένα πακέτο κυρώσεων από την έναρξη του πολέμου.
Τα συγκεκριμένα πρόσωπα και οι οργανισμοί υπόκεινται πλέον σε δέσμευση περιουσιακών στοιχείων και απαγόρευση διάθεσης χρημάτων ή οικονομικών πόρων. Για τα φυσικά πρόσωπα προβλέπεται επίσης απαγόρευση εισόδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στο στόχαστρο περισσότερες από 100 ρωσικές τράπεζες
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Η ΕΕ διευρύνει τον κατάλογο των ρωσικών τραπεζών και των τραπεζικών ιδρυμάτων τρίτων χωρών που υπόκεινται σε απαγόρευση συναλλαγών.
Περισσότερες από 100 ρωσικές τράπεζες καλύπτονται πλέον από τους συγκεκριμένους περιορισμούς. Τα μέτρα περιλαμβάνουν επίσης απαγόρευση χρήσης υπηρεσιών χρηματοπιστωτικών μηνυμάτων, με σκοπό να δυσκολευθεί η μεταφορά χρημάτων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση του πολέμου.
Παράλληλα, επιβάλλονται περιορισμοί σε πλατφόρμες κρυπτονομισμάτων και εταιρείες τρίτων χωρών που, σύμφωνα με την ΕΕ, διευκολύνουν την παράκαμψη των κυρώσεων.
Επεκτείνεται ακόμη η απαγόρευση σε Ρώσους υπηκόους να κατέχουν, να ελέγχουν ή να συμμετέχουν στα διοικητικά συμβούλια εταιρειών που προσφέρουν υπηρεσίες σχετικές με κρυπτονομίσματα.
Νέα μέτρα στον ενεργειακό τομέα
Στον ενεργειακό τομέα, η ΕΕ αποφάσισε να αναστείλει μέχρι τον Ιούλιο του 2027 την προσαρμογή του ανώτατου ορίου τιμής για το ρωσικό πετρέλαιο, η οποία είχε συμφωνηθεί στο πλαίσιο του 18ου πακέτου κυρώσεων.
Στόχος είναι να συνεχιστεί η πίεση στις ρωσικές εξαγωγές αργού πετρελαίου και να αποτραπεί το ενδεχόμενο να επωφεληθεί η Ρωσία από τις αναταράξεις που προκαλεί στις διεθνείς αγορές το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Προβλέπεται, πάντως, δυνατότητα επανεξέτασης του πλαφόν σε περίπτωση έκτακτων εξελίξεων στην αγορά.
Το νέο πακέτο επιβάλλει επίσης περιορισμούς σε ρωσικά λιμάνια και αεροδρόμια, καθώς και σε διυλιστήρια που επεξεργάζονται ρωσικό πετρέλαιο. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται το διυλιστήριο του Κουλέβι, αν και η εφαρμογή του μέτρου αναβάλλεται για έξι μήνες, ώστε να δοθεί χρόνος για τη διαφοροποίηση των προμηθειών του.
Επιπλέον, καθιερώνεται υποχρέωση γνωστοποίησης για τις πωλήσεις δεξαμενόπλοιων μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου σε τρίτες χώρες. Εντός τριών μηνών, το Συμβούλιο της ΕΕ θα εξετάσει εάν πρέπει να επιβληθεί πλήρης απαγόρευση πώλησης τέτοιων πλοίων στη Ρωσία.
Νέα πλήγματα στον «σκιώδη στόλο»
Στον κατάλογο των κυρώσεων προστίθενται ακόμη 41 πλοία του αποκαλούμενου ρωσικού «σκιώδους στόλου», τα οποία υπόκεινται σε απαγόρευση πρόσβασης σε ευρωπαϊκά λιμάνια και παροχής υπηρεσιών.
Μέχρι σήμερα είχαν ήδη τεθεί υπό κυρώσεις 632 πλοία. Με το νέο πακέτο, οι ευρωπαϊκές αρχές στοχεύουν για πρώτη φορά και πλοία που παρέχουν υποστηρικτικές υπηρεσίες στον συγκεκριμένο στόλο.
Στις κυρώσεις εντάσσονται, μεταξύ άλλων, πέντε πλοία ανεφοδιασμού που φέρονται να προμήθευαν συστηματικά καύσιμα σε ήδη καταχωρισμένα ρωσικά δεξαμενόπλοια. Παράλληλα, διευρύνεται ο κατάλογος των εμπόρων πετρελαίου που υπόκεινται σε απαγόρευση συναλλαγών.
Περιορισμοί στις εξαγωγές και αντιμετώπιση της παράκαμψης
Οι νέες εμπορικές κυρώσεις περιλαμβάνουν απαγορεύσεις ή περιορισμούς στην εξαγωγή μετάλλων, κραμάτων και τεχνολογικού εξοπλισμού που μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη ρωσική αεροδιαστημική βιομηχανία και στην παραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Στους περιορισμούς περιλαμβάνονται επίσης τεχνολογίες ηλεκτρονικών παρεμβολών, ενώ θεσπίζονται νέες απαγορεύσεις εισαγωγής ορισμένων προϊόντων από τη Ρωσία.
Παράλληλα, προστίθενται 51 εταιρείες και οργανισμοί στον κατάλογο όσων θεωρείται ότι υποστηρίζουν το ρωσικό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα ή συμβάλλουν στην παράκαμψη των κυρώσεων.
Από αυτές, 24 έχουν έδρα στη Ρωσία και 27 σε τρίτες χώρες. Συγκεκριμένα, 14 βρίσκονται στην Κίνα, εκ των οποίων τέσσερις στο Χονγκ Κονγκ, τέσσερις στην Τουρκία, τρεις στο Κιργιστάν και από δύο στην Ινδία, στο Καζακστάν και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Απαγόρευση εισόδου για Ρώσους μαχητές
Τα κράτη-μέλη συμφώνησαν επίσης να προετοιμάσουν το νομικό πλαίσιο για την επιβολή συνολικής απαγόρευσης εισόδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε νυν και πρώην μέλη των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων, καθώς και σε μέλη ένοπλων ομάδων που συμμετέχουν στον πόλεμο στην Ουκρανία.
Η απαγόρευση δεν τίθεται άμεσα σε εφαρμογή, καθώς απαιτούνται προηγουμένως πρόσθετα εκτελεστικά μέτρα και σχετική απόφαση του Συμβουλίου.
Κυρώσεις σε τράπεζες, διυλιστήρια και εταιρείες drones
Μεταξύ των νέων καταχωρίσεων περιλαμβάνονται 94 τράπεζες και μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, καθώς και πρόσωπα που συνδέονται με τον ρωσικό τραπεζικό τομέα.
Στο ρωσικό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα στοχεύουν συνολικά 56 νέες καταχωρίσεις, από τις οποίες οι 37 συνδέονται άμεσα με την παραγωγή και την εφοδιαστική αλυσίδα μη επανδρωμένων αεροσκαφών μεγάλου βεληνεκούς.
Στον ενεργειακό τομέα επιβάλλονται κυρώσεις σε 18 εταιρείες και ένα φυσικό πρόσωπο. Μεταξύ των στόχων βρίσκονται τρία διυλιστήρια στη Ρωσία, ένα μεγάλο διυλιστήριο στη Λευκορωσία και μία εταιρεία που δημιουργήθηκε για την πώληση λευκορωσικών πετρελαϊκών προϊόντων στη ρωσική αγορά.
Νέες κυρώσεις επιβάλλονται επίσης σε εταιρείες και πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στους τομείς του χρυσού, των διαμαντιών, των μεταλλείων και της μεταλλουργίας.
«Αυξάνουμε την πίεση στη ρωσική οικονομία»
«Με κάθε γύρο κυρώσεων περιορίζουμε τη ρωσική οικονομία και την ικανότητά της να παρατείνει τον παράνομο πόλεμο», δήλωσε η ύπατη εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, Κάγια Κάλας.
Όπως ανέφερε, το 21ο πακέτο περιλαμβάνει περισσότερες από 100 τράπεζες και φορείς κρυπτονομισμάτων, πάνω από 40 πλοία του ρωσικού «σκιώδους στόλου», διυλιστήρια στη Ρωσία και τη Λευκορωσία, καθώς και εταιρείες που εμπλέκονται στην παραγωγή drones μεγάλου βεληνεκούς.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι η ρωσική οικονομία βρίσκεται στην ασθενέστερη κατάστασή της από την έναρξη του πολέμου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, οι ευρωπαϊκές πληρωμές προς τη Ρωσία για ενέργεια ήταν το 2025 μειωμένες κατά 85% σε σύγκριση με το 2021.
Την ίδια περίοδο, οι εξαγωγές της ΕΕ προς τη Ρωσία είχαν υποχωρήσει κατά 66%, ενώ οι εισαγωγές από τη Ρωσία είχαν μειωθεί κατά 83%. Η Κομισιόν εκτιμά ότι τα αυξημένα έσοδα από το πετρέλαιο, λόγω της κατάστασης στη Μέση Ανατολή, δεν θα επαρκέσουν για να αντισταθμίσουν τις διαρθρωτικές αδυναμίες της ρωσικής οικονομίας.
