Την ανάγκη η Ευρώπη να αποκτήσει πραγματικές στρατιωτικές δυνατότητες και μια ισχυρή, μόνιμη δύναμη αποτροπής, σε περίπτωση που οι Ηνωμένες Πολιτείες μειώσουν την παρουσία τους στην ήπειρο, έθεσε με έμφαση ο Ευρωπαίος Επίτροπος Άμυνας Άντριους Κουμπίλιους.
Μιλώντας στο Folk och Försvar – National Conference 2026 στη Σουηδία, ο Κουμπίλιους έθεσε ευθέως το ερώτημα πώς μπορεί να λειτουργήσει η ευρωπαϊκή ασφάλεια χωρίς την αμερικανική στρατιωτική “ραχοκοκαλιά” που σήμερα αποτελεί τον πυρήνα της αποτροπής στην Ευρώπη.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος σημείωσε ότι αν οι ΗΠΑ μετατοπίσουν την προτεραιότητά τους εκτός Ευρώπης, τότε η συζήτηση δεν μπορεί να μένει σε γενικές διακηρύξεις, αλλά πρέπει να απαντηθούν συγκεκριμένα επιχειρησιακά ερωτήματα, όπως το ποια θα είναι η ευρωπαϊκή δομή διοίκησης και ελέγχου.
Όπως είπε χαρακτηριστικά:
«Αν οι Αμερικανοί μετατοπιστούν από την Ευρώπη, πώς δημιουργούμε έναν “ευρωπαϊκό πυλώνα του ΝΑΤΟ”; Ποιος θα είναι ο ευρωπαϊκός SACEUR; Τι γίνεται με ευρωπαϊκές δυνατότητες διοίκησης και ελέγχου, ευρωπαϊκό στρατηγείο;»
Ο Κουμπίλιους τόνισε ότι το πιο δύσκολο σημείο αφορά την αντικατάσταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας, που -όπως είπε- αποτελεί σήμερα τη βασική ισχύ που στηρίζει την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
«Το σημαντικότερο: πώς θα αντικαταστήσουμε την αμερικανική μόνιμη στρατιωτική δύναμη των 100.000 στρατιωτών, που είναι η ραχοκοκαλιά της στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη;»
Με έμφαση, περιέγραψε το δίλημμα που βρίσκεται μπροστά στην ΕΕ: είτε η Ευρώπη θα βασιστεί σε ένα κατακερματισμένο μοντέλο “μικρών στρατών”, είτε θα προχωρήσει σε ουσιαστική στρατιωτική ενοποίηση.
Ο Επίτροπος άσκησε κριτική στην εικόνα της Ευρώπης ως συνόλου εθνικών στρατών με περιορισμένες δυνατότητες, χρησιμοποιώντας τη φράση “27 μπονσάι στρατοί” για να περιγράψει δυνάμεις που «φαίνονται ωραίες», αλλά είναι «περιορισμένες και συρρικνωμένες».
«Ποιος θα δημιουργήσει τη δική μας ευρωπαϊκή μόνιμη ραχοκοκαλιά; Οι Γερμανοί; Μια συλλογή από 27 “μπονσάι στρατούς”;»
Στο ίδιο πλαίσιο, επανέφερε την ιδέα που είχε τεθεί ήδη εδώ και μία δεκαετία από ευρωπαίους ηγέτες, όπως ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, ο Εμανουέλ Μακρόν και η Άνγκελα Μέρκελ, για τη δημιουργία μιας ισχυρής μόνιμης ευρωπαϊκής στρατιωτικής δύναμης.
«Όπως είχε προταθεί πριν από δέκα χρόνια και υποστηρίζεται σήμερα από ειδικούς και Ευρωπαίους, η λύση είναι η δημιουργία μιας ισχυρής, μόνιμης “ευρωπαϊκής στρατιωτικής δύναμης” 100.000 στρατιωτών.»
Η παρέμβαση Κουμπίλιους έρχεται σε μια περίοδο όπου εντός της Ευρώπης εντείνεται η συζήτηση για την αυτονομία στην άμυνα, αλλά και για το κατά πόσο η ΕΕ μπορεί να αναλάβει ουσιαστικό ρόλο σε μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας.
Το βασικό μήνυμα του Επιτρόπου ήταν ότι εάν η Ευρώπη θέλει να σταθεί ως γεωπολιτικός παράγοντας, πρέπει να αποκτήσει όχι μόνο θεσμούς και προγράμματα, αλλά στρατιωτική ισχύ, διοίκηση, δομές και μόνιμες δυνάμεις.
