Η παγκόσμια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να αυξηθεί με ταχύτερο ρυθμό το 2026 και το 2027, παρά τις σοβαρές αναταράξεις στις αγορές ενέργειας και την έντονη μεταβλητότητα των τιμών, σύμφωνα με νέα έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA).
Η αυξημένη κατανάλωση από τη βιομηχανία, τα συστήματα κλιματισμού, τις ηλεκτρικές συσκευές, τα ηλεκτρικά οχήματα και τα κέντρα δεδομένων διατηρεί την παγκόσμια ζήτηση σε ισχυρή ανοδική τροχιά.
Στην έκθεση Electricity Mid Year Update 2026, ο IEA προβλέπει ότι η παγκόσμια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας θα αυξηθεί κατά 3,6% το 2026 και κατά επιπλέον 3,8% το 2027, έναντι ανάπτυξης 3% το 2025.
Η παγκόσμια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται ότι θα φτάσει τις 30.700 τεραβατώρες (TWh) το 2027, από 28.600 TWh το 2025.
Οι συνέπειες της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ
Οι διαταραχές στις ροές υγροποιημένου φυσικού αερίου μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν δοκιμάσει τις αντοχές των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας σε ολόκληρο τον κόσμο.
Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ασία και την Ευρώπη αυξήθηκαν στα υψηλότερα επίπεδα από την ενεργειακή κρίση του 2022-2023, αναγκάζοντας ορισμένες χώρες να λάβουν έκτακτα μέτρα περιορισμού της κατανάλωσης.
Τα ενεργειακά συστήματα έχουν μέχρι στιγμής απορροφήσει το μεγαλύτερο μέρος των πιέσεων, με τις πρόσθετες προμήθειες LNG –κυρίως από τη Βόρεια Αμερική– να συμβάλλουν στην αποκλιμάκωση της στενότητας στην αγορά.
Ωστόσο, οι απότομες αυξήσεις των τιμών του φυσικού αερίου οδήγησαν αρκετές χώρες της Ευρώπης και της Ασίας να στραφούν εκ νέου προς τον άνθρακα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι ανανεώσιμες πηγές ξεπερνούν τον άνθρακα
Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας βρίσκονται σε πορεία να καταστούν η μεγαλύτερη πηγή ηλεκτροπαραγωγής παγκοσμίως μέσα στο 2026, ξεπερνώντας τον άνθρακα, με τον οποίο είχαν φτάσει σχεδόν σε ισοδύναμα επίπεδα το 2025.
Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές προβλέπεται να αυξηθεί κατά περισσότερο από 8% το 2026. Το μερίδιό τους στο παγκόσμιο ενεργειακό μείγμα αναμένεται να ενισχυθεί από 33% το 2025 σε 37% το 2027.
Η ηλιακή ενέργεια εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό κινητήριο μοχλό της ανάπτυξης. Η παραγωγή από φωτοβολταϊκά αναμένεται να ξεπεράσει την αιολική ενέργεια το 2026 και να γίνει η δεύτερη μεγαλύτερη ανανεώσιμη πηγή ηλεκτροπαραγωγής μετά την υδροηλεκτρική ενέργεια.
Η παγκόσμια παραγωγή από φωτοβολταϊκά προβλέπεται να αυξηθεί κατά περίπου 600 TWh το 2026, επαναλαμβάνοντας την ανάπτυξη-ρεκόρ που καταγράφηκε το 2025.
Ισχυρή αύξηση σε Κίνα και Ινδία
Στην Κίνα, η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 5,5% το 2026, κυρίως εξαιτίας της μεταποιητικής δραστηριότητας και της επέκτασης των υποδομών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Στην Ινδία προβλέπεται ακόμα μεγαλύτερη αύξηση, της τάξης του 7%, μετά την υποχώρηση που προκάλεσαν οι καιρικές συνθήκες το 2025.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η ζήτηση αναμένεται να αυξηθεί με ρυθμό κοντά στο 2%.
Αντίθετα, οι αυξημένες τιμές των καυσίμων και οι διαταραχές στον εφοδιασμό επηρεάζουν περισσότερο τις ευαίσθητες στις τιμές ασιατικές αγορές που εξαρτώνται από τις εισαγωγές LNG, όπως το Πακιστάν και το Μπανγκλαντές.
Αβεβαιότητα λόγω Ελ Νίνιο
Ο IEA προειδοποιεί ότι οι καιρικές συνθήκες μπορούν να μεταβάλουν σημαντικά τις προβλέψεις. Ένα ισχυρότερο από το αναμενόμενο φαινόμενο Ελ Νίνιο το 2026 θα μπορούσε να αυξήσει περαιτέρω τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας λόγω της μεγαλύτερης χρήσης κλιματιστικών.
Παράλληλα, θα μπορούσε να περιορίσει την παραγωγή υδροηλεκτρικής και αιολικής ενέργειας σε ορισμένες περιοχές, αυξάνοντας την εξάρτηση από άλλες πηγές ηλεκτροπαραγωγής.
Αύξηση των εκπομπών το 2026
Οι παγκόσμιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας προβλέπεται να αυξηθούν κατά περίπου 1% το 2026, προτού σταθεροποιηθούν το 2027.
Οι υψηλές τιμές του φυσικού αερίου έχουν ενισχύσει τη χρήση άνθρακα. Ωστόσο, η συνεχής ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών και η ισχυρή αύξηση της παραγωγής πυρηνικής ενέργειας αναμένεται να εμποδίσουν μια περαιτέρω άνοδο των εκπομπών το 2027.
Άνοδος άνω του 30% στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας
Η κρίση στις προμήθειες LNG εξαιτίας των διαταραχών στα Στενά του Ορμούζ οδήγησε σε αύξηση των τιμών χονδρικής στις αγορές που βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στο υγροποιημένο φυσικό αέριο.
Οι μέσες τιμές άμεσης παράδοσης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ιαπωνία αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 30% σε ετήσια βάση κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026.
Αντίθετα, οι τιμές χονδρικής στις ΗΠΑ παρέμειναν σε γενικές γραμμές σταθερές, ενώ στην Ινδία αυξήθηκαν κατά λιγότερο από 10%.
Την ίδια στιγμή, η επέκταση των ανανεώσιμων πηγών έχει ως αποτέλεσμα να εμφανίζονται συχνότερα αρνητικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας σε ορισμένες αγορές. Σύμφωνα με τον IEA, η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει την ανάγκη για μεγαλύτερη ευελιξία των ηλεκτρικών συστημάτων, επενδύσεις στην αποθήκευση ενέργειας και αποτελεσματικότερη διαχείριση της ζήτησης.
