Σφοδρή πολιτική αντιπαράθεση έχει ξεσπάσει μεταξύ Ουάσιγκτον και Βρυξελλών, μετά από ενδιάμεση έκθεση της Επιτροπής Δικαιοσύνης της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ, η οποία κατηγορεί την Ευρωπαική Επιτροπή ότι, μέσω του Κανονισμού για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), ασκεί πίεση σε μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες με τρόπο που επηρεάζει την ελευθερία έκφρασης ακόμη και εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η έκθεση, με τίτλο “The Foreign Censorship Threat, Part II”, υποστηρίζει ότι οι ευρωπαϊκές ρυθμιστικές πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και της ρητορικής μίσους έχουν οδηγήσει σε αλλαγές στους παγκόσμιους κανόνες εποπτείας περιεχομένου των μεγάλων πλατφορμών, με συνέπειες όπως αναφέρεται και για τον δημόσιο διάλογο στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με το έγγραφο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιοποίησε διαχρονικά «εθελοντικούς κώδικες δεοντολογίας» και στη συνέχεια τον DSA, ώστε να ενθαρρύνει ή να πιέσει τις πλατφόρμες να περιορίσουν συγκεκριμένα αφηγήματα σε ζητήματα όπως η πανδημία, η μετανάστευση, τα κοινωνικά δικαιώματα και οι εκλογικές διαδικασίες. Οι συντάκτες της έκθεσης εκφράζουν ανησυχία ότι, λόγω της παγκόσμιας φύσης των κανόνων περιεχομένου των πλατφορμών, οι ευρωπαϊκές απαιτήσεις αποκτούν στην πράξη “εξωεδαφική επίδραση”.
Οι Βρυξέλλες απάντησαν με έντονο ύφος στις κατηγορίες, απορρίπτοντάς τες ως αβάσιμες.
«Για τους τελευταίους ισχυρισμούς περί λογοκρισίας: καθαρή ανοησία, εντελώς αβάσιμοι», δήλωσε ο Thomas Regnier, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ψηφιακά θέματα.
Ο ίδιος υπερασπίστηκε τον DSA, υποστηρίζοντας ότι ο κανονισμός δεν υπονομεύει την ελευθερία της έκφρασης, αλλά ενισχύει τη λογοδοσία στον ψηφιακό χώρο. Όπως ανέφερε, οι διαδικτυακές πλατφόρμες έχουν τη δυνατότητα να «επηρεάζουν αλγοριθμικά τις εκλογές», και η ευρωπαϊκή νομοθεσία στοχεύει στο να διασφαλίσει «ελεύθερες και δίκαιες εκλογές».
«Η ελευθερία της έκφρασης στην Ευρώπη είναι θεμελιώδες δικαίωμα», τόνισε ο Regnier. «Ο DSA προστατεύει αυτό το δικαίωμα, θέτοντας σαφείς ευθύνες στις μεγάλες τεχνολογικές πλατφόρμες».
Η διαμάχη αναδεικνύει τη βαθύτερη διαφορά φιλοσοφίας ανάμεσα στις ΗΠΑ και την ΕΕ γύρω από τη ρύθμιση του διαδικτύου. Από τη μία πλευρά, η αμερικανική έκθεση παρουσιάζει τον DSA ως εργαλείο που ενδέχεται να περιορίσει τον πολιτικό λόγο πέρα από τα ευρωπαϊκά σύνορα. Από την άλλη, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί υποστηρίζουν ότι πρόκειται για αναγκαίο πλαίσιο προστασίας των δημοκρατικών διαδικασιών και των χρηστών απέναντι σε συστημικούς κινδύνους, όπως η οργανωμένη παραπληροφόρηση.
Το ζήτημα αναμένεται να παραμείνει στην ατζέντα των διατλαντικών σχέσεων, καθώς η Ουάσιγκτον εξετάζει σύμφωνα με την έκθεση, πιθανά νομοθετικά βήματα για την προστασία της ελευθερίας λόγου από επιδράσεις ξένων ρυθμιστικών πλαισίων.
