Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Αυστραλία υπέγραψαν στις 20 Οκτωβρίου στην Ουάσιγκτον μια νέα στρατηγική συμφωνία που αλλάζει τα δεδομένα στον τομέα των πρώτων υλών. Το “U.S.-Australia Framework for Securing Supply in the Mining and Processing of Critical Minerals and Rare Earths”, όπως τιτλοφορείται, στοχεύει στη διασφάλιση της πρόσβασης σε κρίσιμα ορυκτά και σπάνιες γαίες — τα θεμέλια της παγκόσμιας βιομηχανίας υψηλής τεχνολογίας.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Λευκού Οίκου, η συμφωνία υπεγράφη από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και τον πρωθυπουργό της Αυστραλίας Άντονι Αλμπανίζι. Οι δύο ηγέτες δεσμεύτηκαν να δημιουργήσουν ένα κοινό πλαίσιο συνεργασίας που θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα των αλυσίδων εφοδιασμού και θα μειώσει την εξάρτηση της Δύσης από την Κίνα — τον κυρίαρχο προμηθευτή σπάνιων γαιών παγκοσμίως.
Η συμφωνία προβλέπει χρηματοδότηση έργων εξόρυξης και επεξεργασίας ύψους ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων, τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και στην Αυστραλία, μέσα στους επόμενους έξι μήνες. Οι δύο πλευρές δεσμεύονται επίσης να επιταχύνουν τις διαδικασίες αδειοδότησης για νέα ορυχεία και εγκαταστάσεις επεξεργασίας, να ενισχύσουν τη συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και να αναπτύξουν μηχανισμούς προστασίας από αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.
Παράλληλα, συγκροτείται μια κοινή Ομάδα Ταχείας Αντίδρασης υπό την ηγεσία του Αμερικανού Υπουργού Ενέργειας και του Αυστραλού Υπουργού Πόρων, η οποία θα παρακολουθεί την επάρκεια των αποθεμάτων και θα επεμβαίνει σε περίπτωση διαταραχών στον εφοδιασμό. Οι δύο χώρες σχεδιάζουν ακόμη να προχωρήσουν σε χαρτογράφηση νέων κοιτασμάτων και σε επενδύσεις στην ανακύκλωση κρίσιμων ορυκτών, προκειμένου να ενισχύσουν την αυτάρκειά τους.
Αν και η συμφωνία δεν έχει νομικά δεσμευτικό χαρακτήρα, αποκτά ισχυρή πολιτική βαρύτητα. Για την Ουάσιγκτον και την Καμπέρα, η ασφάλεια εφοδιασμού σε κρίσιμα ορυκτά δεν αποτελεί πλέον τεχνικό ζήτημα, αλλά ζήτημα εθνικής και οικονομικής ασφάλειας. Η συνεργασία αυτή, όπως σημειώνουν αναλυτές, σηματοδοτεί τη γέννηση ενός νέου “δυτικού άξονα” στην αγορά των σπάνιων γαιών, ο οποίος μπορεί να αλλάξει τους συσχετισμούς ισχύος στον πλανήτη τα επόμενα χρόνια.
