Πιο κοντά στην επέκταση των ενεργειακών ερευνών της στην Ανατολική Μεσόγειο έρχεται η Τουρκία, μετά την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, σύμφωνα με το Bloomberg. Η εξέλιξη προσφέρει πρόσθετη πολιτική στήριξη στις επιδιώξεις της Άγκυρας, αναζωπυρώνοντας την αντιπαράθεση για τις θαλάσσιες ζώνες και τα ενεργειακά δικαιώματα στην περιοχή.
Η μεταστροφή αποτελεί πολιτικό κέρδος για την τουρκική διπλωματία. Η ανατολική πλευρά, που συνδέεται με τον στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ, αντιτασσόταν επί χρόνια στη συμφωνία που είχε συνάψει η κυβέρνηση της Τρίπολης το 2019. Παρότι η Τουρκία είχε στηρίξει στρατιωτικά την Τρίπολη απέναντι στις δυνάμεις του Χάφταρ το 2019–2020, οι σχέσεις της με την ανατολική Λιβύη βελτιώθηκαν σταδιακά τα τελευταία χρόνια.
Η Άγκυρα έσπευσε να χαιρετίσει την έγκριση. Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών υποστήριξε ότι το μνημόνιο υπηρετεί τα αμοιβαία δικαιώματα και συμφέροντα των δύο χωρών βάσει του διεθνούς δικαίου και των αρχών της ευθυδικίας, εκτιμώντας ότι συμβάλλει στην περαιτέρω εμβάθυνση της διμερούς συνεργασίας.
Στο ενεργειακό πεδίο, η συνεργασία έχει ήδη αποκτήσει συγκεκριμένο περιεχόμενο. Η τουρκική κρατική εταιρεία πετρελαίου TPAO και η λιβυκή National Oil Corporation υπέγραψαν τον Ιούνιο του 2025 μνημόνιο για γεωλογικές και γεωφυσικές μελέτες σε τέσσερις υπεράκτιες περιοχές. Οι συζητήσεις περιλάμβαναν επίσης δισδιάστατες σεισμικές έρευνες συνολικού μήκους περίπου 10.000 χιλιομέτρων.
Τον Φεβρουάριο του 2026, η TPAO εξασφάλισε συμμετοχή στο χερσαίο ερευνητικό οικόπεδο C3 μαζί με την ισπανική Repsol και στο υπεράκτιο O7 μέσω κοινοπραξίας με τη Repsol και την ουγγρική MOL. Οι συμφωνίες αυτές καταδεικνύουν την ενίσχυση της τουρκικής παρουσίας στον λιβυκό ενεργειακό τομέα. Δεν αποτελούν, ωστόσο, από μόνες τους ανακοίνωση ερευνών σε περιοχές όπου η Ελλάδα προβάλλει κυριαρχικά δικαιώματα.
Απέναντι στις τουρκικές επιδιώξεις, η Ευρωπαϊκή Ένωση προβάλλει ενιαία στάση. Με τη συμφωνία και των 27 κρατών-μελών, η δήλωση της Ύπατης Εκπροσώπου Κάγια Κάλας αποδοκιμάζει τη λιβυκή επικύρωση και επαναβεβαιώνει ότι το μνημόνιο παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας. Το χαρακτηρίζει άκυρο και υπογραμμίζει ότι δεν μπορεί να παράγει έννομες συνέπειες για τρίτες χώρες.
Η ομόφωνη ευρωπαϊκή απόρριψη αποτελεί σαφές διπλωματικό μήνυμα προς την Άγκυρα. Η πρόσθετη στήριξη εντός της Λιβύης δεν συνεπάγεται ευρωπαϊκή αποδοχή των θαλάσσιων διεκδικήσεών της. Η θέση της ΕΕ παραμένει σταθερή από τον Δεκέμβριο του 2019 και επαναβεβαιώθηκε τον Ιούνιο του 2025.
Η Ένωση τονίζει παράλληλα το στρατηγικό της συμφέρον για ασφάλεια και σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Καλεί όλες τις χώρες να σέβονται τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών της, σύμφωνα με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Η Αθήνα απορρίπτει κατηγορηματικά την απόφαση της λιβυκής Βουλής. Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών τονίζει ότι η κοινοβουλευτική έγκριση δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα που αποδίδει στο μνημόνιο, ούτε αναιρεί την προσβολή των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών της περιοχής.
Παράληλα τονίζει οτι η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να παρέχουν νόμιμη βάση για την επιχειρούμενη οριοθέτηση. Το μνημόνιο παραγνωρίζει τα ελληνικά νησιά και τα δικαιώματά τους σε θαλάσσιες ζώνες, επιχειρώντας να διαμορφώσει μια οριογραμμή εις βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Η Αθήνα έχει ενημερώσει εταίρους και συμμάχους και δηλώνει ότι θα προχωρήσει στις ενδεδειγμένες ενέργειες για την προστασία τους.
Στο μεταξύ, Ελλάδα και Αίγυπτος συζητούν την επέκταση της μεταξύ τους οριοθέτησης ΑΟΖ προς τα ανατολικά, στην κατεύθυνση της Κύπρου. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε επέκταση θα είναι σύμφωνη με το διεθνές δίκαιο και την UNCLOS. Οι δύο χώρες, που υπέγραψαν συμφωνία οριοθέτησης το 2020, επανέλαβαν την αντίθεσή τους στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
