Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, ξεκαθάρισε ότι ο Οργανισμός θα συνεχίσει απρόσκοπτα την υλοποίηση όλων των αποστολών του, παρά την απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να αποχωρήσουν από δεκάδες διεθνείς οργανισμούς και μηχανισμούς. Η θέση αυτή διατυπώνεται, σύμφωνα με δελτίο Τύπου των Ηνωμένων Εθνών, στον απόηχο προεδρικού υπομνήματος της αμερικανικής κυβέρνησης που προβλέπει άμεσες αποχωρήσεις από διεθνείς δομές.
Στη δήλωση που αποδίδεται στον εκπρόσωπο του Γενικού Γραμματέα τονίζεται ότι οι υποχρεωτικές εισφορές στον τακτικό προϋπολογισμό του Οργανισμού και στον προϋπολογισμό των ειρηνευτικών αποστολών, όπως εγκρίνονται από τη Γενική Συνέλευση, αποτελούν νομική υποχρέωση βάσει του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών για όλα τα κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών. Όπως επισημαίνεται, η λειτουργία του συστήματος του ΟΗΕ δεν εξαρτάται από μεμονωμένες πολιτικές αποφάσεις, αλλά από τις συλλογικές δεσμεύσεις των κρατών-μελών.
Το προεδρικό υπόμνημα που εκδόθηκε στην Ουάσινγκτον δίνει εντολή σε ομοσπονδιακές υπηρεσίες να προχωρήσουν σε αποχώρηση από διεθνείς οργανισμούς, συμβάσεις και συνθήκες που, κατά την αμερικανική πλευρά, θεωρούνται αντίθετες προς τα εθνικά συμφέροντα των ΗΠΑ. Σύμφωνα με το ίδιο έγγραφο, η απόφαση αφορά 31 οργανισμούς και οντότητες του ΟΗΕ, μεταξύ των οποίων το Ταμείο Πληθυσμού των Ηνωμένων Εθνών, το Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή, το Ταμείο Δημοκρατίας των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και υπηρεσίες της Γραμματείας που ασχολούνται με την προστασία των παιδιών σε ένοπλες συγκρούσεις και την καταπολέμηση της σεξουαλικής βίας ως όπλου πολέμου. Στον κατάλογο περιλαμβάνονται επίσης τέσσερις από τις πέντε Περιφερειακές Επιτροπές των Ηνωμένων Εθνών, οι οποίες αποτελούν βασικούς πυλώνες πολυμερούς συνεργασίας.
Παρά τις εξελίξεις αυτές, ο Γενικός Γραμματέας υπογράμμισε ότι όλες οι οντότητες των Ηνωμένων Εθνών θα συνεχίσουν κανονικά την εφαρμογή των εντολών τους. Όπως σημειώνεται στη σχετική ανακοίνωση, ο ΟΗΕ έχει ευθύνη να παραδίδει αποτελέσματα σε εκατομμύρια ανθρώπους που εξαρτώνται από τη δράση του και θα συνεχίσει να εκπληρώνει τις αποστολές του με αποφασιστικότητα, ανεξαρτήτως πολιτικών μεταβολών.
Την ίδια στιγμή, η Γενική Συνέλευση ενέκρινε για το 2026 τακτικό προϋπολογισμό ύψους 3,45 δισεκατομμυρίων δολαρίων, μειωμένο αισθητά σε σύγκριση με προηγούμενα έτη. Ο νέος προϋπολογισμός προβλέπει μείωση κατά 15% των διαθέσιμων οικονομικών πόρων και σχεδόν 19% περικοπή στο προσωπικό, γεγονός που, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, αυξάνει τις πιέσεις στη λειτουργία του Οργανισμού.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από το Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή. Ο Εκτελεστικός Γραμματέας της Σύμβασης, Σάιμον Στιλ, χαρακτήρισε την απόφαση οπισθοχώρηση από την παγκόσμια κλιματική συνεργασία, υπενθυμίζοντας ότι οι ΗΠΑ διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία τόσο της Σύμβασης όσο και της Συμφωνίας του Παρισιού. Όπως προειδοποίησε, η απομάκρυνση από τη διεθνή επιστημονικά τεκμηριωμένη συνεργασία για το κλίμα ενδέχεται να έχει αρνητικές συνέπειες για την οικονομία, τις θέσεις εργασίας και το βιοτικό επίπεδο, σε μια περίοδο κατά την οποία τα ακραία καιρικά φαινόμενα εντείνονται.
Παράλληλα, από την πλευρά των Ηνωμένων Εθνών διαμηνύεται ότι ο μηχανισμός για την κλιματική αλλαγή θα συνεχίσει κανονικά τη λειτουργία του και ότι η πόρτα παραμένει ανοιχτή για ενδεχόμενη επιστροφή των Ηνωμένων Πολιτειών στο μέλλον.
