Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες προειδοποίησε ότι η λήξη της συνθήκης New START σηματοδοτεί μια «κρίσιμη στιγμή» για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, καθώς για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες δεν υπάρχουν πλέον νομικά δεσμευτικά όρια στα στρατηγικά πυρηνικά οπλοστάσια των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας, σύμφωνα με ανακοίνωση του ΟΗΕ.
Η συνθήκη, που υπεγράφη το 2010 και τέθηκε σε ισχύ το 2011, περιόριζε τον αριθμό των ανεπτυγμένων στρατηγικών πυρηνικών κεφαλών και επέβαλλε περιορισμούς στα μέσα μεταφοράς, όπως διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους και βαριά βομβαρδιστικά. Παράλληλα, προέβλεπε μηχανισμούς επαλήθευσης, όπως ανταλλαγές δεδομένων και επιτόπιες επιθεωρήσεις, με στόχο τη μείωση της καχυποψίας και την αποτροπή λαθών υπολογισμού.
Ο Γκουτέρες υπογράμμισε ότι οι συμφωνίες ελέγχου των εξοπλισμών που διαμορφώθηκαν από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου έως σήμερα συνέβαλαν καθοριστικά στην αποτροπή μιας πυρηνικής καταστροφής και στη μείωση των παγκόσμιων αποθεμάτων. Η κατάρρευση αυτού του πλαισίου, προειδοποίησε, έρχεται σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, όπου ο κίνδυνος χρήσης πυρηνικών όπλων βρίσκεται «στο υψηλότερο επίπεδο εδώ και δεκαετίες».
Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, ο επικεφαλής του ΟΗΕ τόνισε ότι η νέα αυτή φάση μπορεί να αποτελέσει και ευκαιρία για επαναπροσδιορισμό του ελέγχου των εξοπλισμών σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον ασφάλειας. Χαιρέτισε δηλώσεις από ηγεσίες τόσο στην Ουάσινγκτον όσο και στη Μόσχα που αναγνωρίζουν τους κινδύνους μιας νέας κούρσας πυρηνικών εξοπλισμών.
Ο Γκουτέρες κάλεσε τις δύο πυρηνικές δυνάμεις να επιστρέψουν χωρίς καθυστέρηση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να συμφωνήσουν σε ένα νέο πλαίσιο που θα επαναφέρει επαληθεύσιμα όρια, θα μειώνει τους κινδύνους και θα ενισχύει τη διεθνή ασφάλεια.
«Ο κόσμος περιμένει από τη Ρωσική Ομοσπονδία και τις Ηνωμένες Πολιτείες να μετατρέψουν τα λόγια σε πράξεις», υπογράμμισε, επισημαίνοντας ότι η αποκατάσταση ενός αξιόπιστου συστήματος ελέγχου των στρατηγικών πυρηνικών αποτελεί κρίσιμο βήμα για την αποτροπή μιας νέας, ανεξέλεγκτης πυρηνικής αντιπαράθεσης.
