Σε νέα φάση έντασης εισέρχονται οι σχέσεις Ουάσινγκτον–Αβάνας, καθώς ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα με το οποίο κηρύσσεται κατάσταση εθνικής έκτακτης ανάγκης σε σχέση με την Κούβα και θεσπίζεται πλαίσιο για την επιβολή πρόσθετων δασμών σε χώρες που προμηθεύουν πετρέλαιο στην κουβανική οικονομία.
Στο διάταγμα, που εκδόθηκε στις 29 Ιανουαρίου 2026, η αμερικανική πλευρά υποστηρίζει ότι οι πολιτικές και οι διεθνείς σχέσεις της κουβανικής κυβέρνησης συνιστούν απειλή για την εθνική ασφάλεια και την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. Γίνεται αναφορά στη συνεργασία της Αβάνας με χώρες που η Ουάσινγκτον θεωρεί ανταγωνιστικές ή εχθρικές, όπως η Ρωσία, η Κίνα και το Ιράν, καθώς και σε επαφές με οργανώσεις που οι Ηνωμένες Πολιτείες χαρακτηρίζουν τρομοκρατικές, μεταξύ των οποίων η Χαμάς και η Χεζμπολάχ.
Το κείμενο υποστηρίζει ακόμη ότι η Κούβα φιλοξενεί σημαντικές ξένες δυνατότητες συλλογής πληροφοριών, οι οποίες – κατά την αμερικανική εκτίμηση – επηρεάζουν αρνητικά τα συμφέροντα ασφαλείας των ΗΠΑ, ενώ παράλληλα κατηγορεί την κουβανική κυβέρνηση για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, περιορισμούς στην ελευθερία της έκφρασης και του Τύπου και καταστολή της κοινωνίας των πολιτών.
Κεντρικό στοιχείο του διατάγματος αποτελεί η πρόβλεψη για επιβολή πρόσθετων δασμών σε προϊόντα χωρών που, σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, πωλούν ή προμηθεύουν πετρέλαιο στην Κούβα, είτε άμεσα είτε έμμεσα μέσω τρίτων. Η διαδικασία προβλέπει ότι αρμόδιες υπηρεσίες των ΗΠΑ θα αξιολογούν ποιες χώρες εμπίπτουν σε αυτή την κατηγορία, ενώ η τελική απόφαση για την επιβολή και το ύψος των δασμών θα λαμβάνεται σε πολιτικό επίπεδο, με στόχο – όπως αναφέρεται – τον περιορισμό των ενεργειακών ροών που στηρίζουν την κουβανική οικονομία.
Το διάταγμα προβλέπει επίσης τη δυνατότητα περαιτέρω τροποποιήσεων ή μέτρων σε περίπτωση που τρίτες χώρες αντιδράσουν με αντίποινα, ενώ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αναθεώρησης των ρυθμίσεων εάν, κατά την κρίση της Ουάσινγκτον, υπάρξουν εξελίξεις που ανταποκρίνονται στα αμερικανικά συμφέροντα εθνικής ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής.
Η απόφαση αυτή σηματοδοτεί νέα κλιμάκωση στις σχέσεις ΗΠΑ–Κούβας και ενδέχεται να έχει ευρύτερες επιπτώσεις στο διεθνές εμπόριο και στις ενεργειακές ροές, εφόσον χώρες με ενεργειακές συναλλαγές με την Αβάνα βρεθούν αντιμέτωπες με αμερικανικούς δασμούς. Σύμφωνα με το κείμενο του διατάγματος, τα μέτρα τίθενται σε ισχύ από τις 30 Ιανουαρίου 2026.
