Loading...
You are here:  Home  >  ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ  >  Current Article

Ε.Ε.: ‘Φόρος Τόμπιν’ στις τράπεζες;

  /   15/02/2013  /   Σχόλια

tobin_tax_header

Μία εκστρατεία 40 ετών για έναν παγκόσμιο φόρο Τόμπιν απέτυχε, όπως και οι προσπάθειες να αναβιώσει. Ωστόσο, δεν πλήττουν τη φιλοδοξία των Βρυξελλών, η οποία βρίσκεται στα πρόθυρα να θέσει έναν φόρο επί των συναλλαγών με παγκόσμια εμβέλεια.

Ακόμα ένα θετικό βήμα έγινε όσον αφορά στα σχέδια της Ε.Ε. για νομοθετική επιβολή ενός νέου είδους φόρου σε μερικές από τις χώρες της Ευρωζώνης που αντιμετωπίζουν τα σημαντικότερα οικονομικά προβλήματα. Μετά τις αρχικές συζητήσεις που έγιναν τον Ιούλιο και τον Οκτώβριο του 2012, η Επιτροπή παρουσίασε χθες την πρόταση νομοθετικής οδηγίας για την επιβολή φόρου χρηματοπιστωτικών συναλλαγών (ΦΧΣ) σε 11 κράτη–μέλη της Ε.Ε., μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Oπως αναμενόταν, οι συντελεστές φορολόγησης θα είναι 0,1% για κάθε συναλλαγή σε μετοχές και ομόλογα και 0,01% για παράγωγα.

Οι αρχικές εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δείχνουν πως ο φόρος θα αρχίσει να επιβάλλεται από την 1η Ιανουαρίου 2014. Μολονότι το χρονοδιάγραμμα είναι ‘αρκετά φιλόδοξο’, κύκλοι της Επιτροπής σημείωναν ότι καμία άλλη νομοθετική πρωτοβουλία στο μέτωπο της φορολόγησης δεν έχει προχωρήσει με τόσο γοργούς ρυθμούς, οπότε ‘η αισιοδοξία είναι βάσιμη’.

Η λογική της επιβολής του φόρου στηρίζεται στην καταπολέμηση της κερδοσκοπίας, η οποία είναι από τους κυριότερους αν όχι ο κυριότερος- παράγοντες αστάθειας στις αγορές, ενώ θα δημιουργήσει και μια πηγή δημοσίων εσόδων.

Τα συνολικά έσοδα για τα κράτη–μέλη που θα επιβάλουν τον λεγόμενο ‘φόρο Τόμπιν‘ προβλέπεται να κυμανθούν μεταξύ 30 και 35 δισ. ευρώ ετησίως. Η Επιτροπή δεν έχει αναλυτικά στοιχεία για τα προβλεπόμενα έσοδα ανά κράτος–μέλος. Πάντως, με βάση το ΑΕΠ της Ελλάδας (στοιχεία 2011), τα προσδοκώμενα έσοδα θα μπορούσαν να υπολογιστούν μεταξύ 837 εκατ. και ενός δισ. ευρώ τον χρόνο, αν και πηγές των Βρυξελλών προειδοποιούν ότι η πρόβλεψη αυτή ‘είναι πρόχειρη και θα χρειαστεί ειδική μελέτη από κάθε χώρα για να προσδιοριστεί το ακριβές ποσό που θα πρέπει να αναμένει’.

Ασαφής παραμένει επίσης ο σκοπός για τον οποίο θα χρησιμοποιηθούν τα έσοδα από τα κράτη–μέλη, αν δηλαδή θα καλύψουν ελλείμματα των προϋπολογισμών ή θα κατατεθούν στα εθνικά Ταμεία Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας για την αντιμετώπιση μελλοντικών τραπεζικών κρίσεων.

Oπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ‘με τον ΦΧΣ επιδιώκεται η επίτευξη 3 βασικών στόχων. Πρώτον, θα ενισχύσει την ενιαία αγορά, μειώνοντας τον αριθμό των διαφορετικών εθνικών προσεγγίσεων για τη φορολόγηση των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών. Δεύτερον, θα εξασφαλιστεί ότι ο χρηματοπιστωτικός τομέας συμβάλλει δίκαια και ουσιαστικά στα δημόσια έσοδα. Τέλος, ο ΦΧΣ θα στηρίξει ρυθμιστικά μέτρα για την ενθάρρυνση του χρηματοπιστωτικού τομέα να αναλαμβάνει πιο υπεύθυνες δραστηριότητες, οι οποίες να προσανατολίζονται προς την πραγματική οικονομία’. Η Goldman Sachs International, για παράδειγμα, έχει την έδρα της στο Λονδίνο αλλά είναι καταχωρημένη σε πολλές Ευρωπαϊκες αγορές όπου λειτουργεί ως επενδυτής- κάτι που στην περίπτωση που περάσει αυτή η νομοθεσία θα την φέρει αντιμέτωπη με φόρους σε επενδύσεις και συναλλαγές ύψους δισεκατομμυρίων ευρώ.

Ειδικά μέτρα προβλέπονται για την αποφυγή της μετεγκατάστασης του χρηματοπιστωτικού τομέα σε χώρες όπου δεν επιβάλλεται ο ΦΧΣ. Εξυπακούεται ότι ο ΦΧΣ δεν θα εφαρμόζεται στις καθημερινές χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες των πολιτών και των επιχειρήσεων (π.χ. δάνεια, πληρωμές, ασφαλίσεις, καταθέσεις κ.λπ.), προκειμένου να προστατευθεί η πραγματική οικονομία. Δεν θα επιβάλλεται επίσης ούτε και στις παραδοσιακές επενδυτικές τραπεζικές δραστηριότητες στο πλαίσιο της άντλησης κεφαλαίων ή στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο πράξεων αναδιάρθρωσης. Τέλος, η πρόταση της Κομισιόν εξαιρεί από τον ΦΧΣ τη νομισματική πολιτική και τη διαχείριση του δημόσιου χρέους. Συνεπώς, οι συναλλαγές με τις κεντρικές τράπεζες και την ΕΚΤ, τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, καθώς και οι συναλλαγές με την Ευρωπαϊκή Ένωση θα απαλλάσσονται από τον φόρο.

Βέβαια, η αναγκαία πολιτική υποστήριξη, ίσως ‘κολλήσει’ σε επιχειρήματα σχετικά με το πόσο θα επωφεληθεί η οικονομία ή όχι. Ο χρηματοπιστωτικό τομέας πιστεύει ότι μια τέτοια κίνηση δεν θα έχει ωφέλιμα αποτελέσματα, καθώς θα πληγεί η ανάπτυξη και θα δημιουργούν στρεβλώσεις οι αγορές. Προφανώς κάτι θα έπρεπε να πουν για να τονίσουν πόσο ‘αρνητικά’ αποτελέσματα θα έχει μια -επί της ουσίας- φιλολαϊκή και όχι λαϊκιστική κίνηση.

Οι χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου κυρίως, αλλά και άλλες, θα έρθουν αντιμέτωπες με σωρεία προειδοποιήσεων ότι ο φόρος θα ‘τραυματίσει θανάσιμα’ τις ήδη ευαίσθητες οικονομίες τους και ότι οι αγορές εταιρικών χρεών θα πληγούν αφόρητα, κάτι που θα ανεβάσει το γενικότερο κόστος ‘μετακίνησης κεφαλαίου’ στις επιχειρήσεις. Ο φόρος αυτός, όπως όλοι οι φόροι, προφανώς θα έχει επιπτώσεις στην ανάπτυξη, όμως σύμφωνα με μελέτες, ένα 85% όλων των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών γίνεται ανάμεσα σε πιστωτικούς οργανισμούς, χωρίς να έχει μεγάλο αντίκτυπο στην ‘πραγματική οικονομία’.

Τα πολιτικά κέρδη μιας τέτοιας κίνησης λοιπόν, είναι ξεκάθαρα. Το αν θα αποφασίσουν να εφαρμόσουν την νομοθεσία αυτή τα συγκεκριμένα 11 κράτη της Ευρωζώνης, είναι άλλο θέμα.

 

  • ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ

    • ΠικετίΠικετί: Η Γερμανία δεν έχει αποπληρώσει ποτέ τα χρέη της
      Ο σούπερσταρ Γάλλος οικονομολόγος Τομά Πικετί κατακεραύνωσε τη στάση της Γερμανίας απέναντι στο χρέος, σε μια ιδιαίτερα επιθετική συνέντευξη στη Die Ziet. DIE ZEIT: Θα πρεπε εμείς οι Γερμανοί να χαιρόμαστε που η Γαλλία έχει ευθυγραμμιστεί με τη Γερμανία στο δόγμα της λιτότητας; Τομά Πικετί: Βεβαίως και όχι. Αυτό δεν είναι κάτι που θα έπρεπε να [...]
    • Aaron SwartzΡέκβιεμ στον Aaron Swartz, τον 'Τσε Γκεβάρα της ψηφιακής εποχής'
      Το εξαιρετικό νέο ντοκιμαντέρ The Internet’s Own Boy: The Story of Aaron Swartz δεν ρίχνει φως μόνο στη ζωή ενός αδικοχαμένου οραματιστή, αλλά γενικότερα στο ζήτημα της ελευθερίας της πληροφορίας στις μέρες μας. Ο Aaron Swartz ήταν μια εντελώς ιδιάζουσα περίπτωση, καθώς συνδύαζε ένα ασύλληπτο ταλέντο στον προγραμματισμό (μεταξύ άλλων υπήρξε εκ των δημιουργών του RSS [...]
    • 3χρονη νύφη στο ΑφγανιστάνΥεμένη: 8χρονη πέθανε τη νύχτα του βεβιασμένου γάμου της
      Ένα κορίτσι 8 χρονών που είχε αναγκαστεί να παντρευτεί πέθανε τη νύχτα του γάμου της από εσωτερικά τραύματα που προκλήθηκαν από σεξουαλική δραστηριότητα. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων διεθνώς καλούν για τη σύλληψη του 40χρονου συζύγου της. Η λιβανέζικη Al Nahar μετέδωσε πως το θανατηφόρο συμβάν εκτυλίχθηκε στην περιοχή Hardh στη βορειοδυτική Υεμένη, στα σύνορα με τη Σαουδική [...]