Loading...
You are here:  Home  >  ΑΠΟΨΕΙΣ & ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ  >  Current Article

Η Ευρώπη διορθώνεται, ή τουλάχιστον έτσι μας λέει ο Σόιμπλε

  /   24/09/2013  /   Σχόλια

schauble

Ο υπουργός εξωτερικών της Γερμανίας, Βόλφγκανγκ Σόϊμπλε, με άρθρο του τους Financial Times, προσπαθεί με ζήλο, να εξηγήσει γιατί, κατά τη γνώμη του, η Ευρώπη δείχνει συνεχώς σημάδια βελτίωσης.

Αναφέρεται σχεδόν αποκλειστικά βέβαια στην οικονομική ανάπτυξη της Γερμανίας μετά την πτώση του τείχους και την θέτει ως παράδειγμα προς μίμηση, κάνοντας λόγο για τις αλλαγές που έλαβαν χώρα στην οικονομική ζωή της χώρας. Από την ανάλυση του βέβαια, λείπουν δύο πράγματα: η αναφορά σε χώρες που ΔΕΝ είναι η Γερμανία και η λήψη υπ’όψη των συγκεκριμένων εθνικών χαρακτηριστικών άλλων κρατών μελών της Ε.Ε. που βρίσκονται σε σοβαρή ύφεση και προφανώς, η εισαγωγή στην εξίσωση κοινωνικών και πολιτικών παραμέτρων, που όσο και να εθελοτυφλέι ο κύριος Σόϊμπλε, έχουν κατά πολύ ξεπεράσει τις όποιες οικονομικές συνέπειες τις προκάλεσαν.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο:

‘Ο κόσμος έχει κάθε λόγο να χαίρεται για τα θετικά οικονομικά σημάδια που στέλνει σχεδόν ακατάπαυστα η ευρωζώνη τον τελευταίο καιρό. Ενώ η κρίση συνεχίζει να αντηχεί, είναι σαφές πως η ευρωζώνη ανακάμπτει, τόσο διαρθρωτικά όσο και κυκλικά.

Τα πράγματα εξελίσσονται πάνω-κάτω όπως προέλεγαν πως θα συμβούν οι ψύχραιμοι Ευρωπαίοι διαχειριστές της κρίσης. Η δημοσιονομική και διαρθρωτική παρέμβαση αποδίδει, θεμελιώνοντας τις βάσεις για βιώσιμη ανάπτυξη. Αυτό οδήγησε σε υποχώρηση τους επικριτές της εφαρμοζόμενης πολιτικής. Και καλώς, διότι στην πραγματικότητα ζούμε κάτι που έχει συμβεί πολλές φορές και σε πολλούς τόπους. Παρά τα όσα θέλησαν να μας κάνουν να πιστέψουμε οι επικριτές της διαχείρισης της ευρωπαϊκής κρίσης, ζούμε στον πραγματικό κόσμο, όχι σε κάποιο παράλληλο σύμπαν όπου ξαφνικά δεν εφαρμόζονται πια τα καλά τεκμηριωμένα αξιώματα της οικονομίας.

Πάρτε την περίπτωση της Γερμανίας. Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, ήταν ο αδιαμφισβήτητος «μεγάλος ασθενής» της Ευρώπης, και πολυάριθμοι ήταν οι εσωτερικοί και διεθνείς παρατηρητές που τη χαρακτήριζαν μη ανταγωνιστική και καταδικασμένη σε παρακμή. Μετά από την οικονομική άνθηση και επέκταση που ακολούθησε τη γερμανική επανένωση του 1990 και την υιοθέτηση του ευρώ με πολύ ψηλή ισοτιμία, η ανεργία εκτοξεύτηκε, φτάνοντας τον Ιανουάριο του 2005 στα 5 εκατομμύρια. Οι επενδύσεις έπεσαν, τα δημόσια οικονομικά επιδεινώθηκαν, και οι πολιτικοί έμοιαζαν ανήμποροι να αντιδράσουν. Η απόφαση να σπάσει αυτός ο φαύλος κύκλος ήταν μια απόφαση συλλογική, στην οποία συμμετείχαν σχεδόν όλα τα κόμματα από ολόκληρο το πολιτικό φάσμα, οι εργοδοτικές οργανώσεις και τα συνδικάτα.

Το πρώτο κύμα διόρθωσης ξεκίνησε το 2003, και στόχευσε κυρίως στο να δοθούν κίνητρα στην απασχόληση, τον εκσυγχρονισμό του δημοσίου τομέα, την εξισορρόπηση της κοινωνικής ασφάλισης και την αύξηση της φορολόγησης της κατανάλωσης. Στη βάση της κοινωνίας, επιχειρήσεις και συνδικάτα συνεργάζονταν για να καταστήσουν πιο ευέλικτη την αγορά εργασίας. Όταν η κρίση άρχισε να υποχωρεί, ακολούθησε ένα δεύτερο κύμα μείωσης των δαπανών.

Παράλληλα με τη διαρκή προσπάθεια να εμπεδωθεί η δημοσιονομική ισορροπία, αργότερα η κυβέρνηση έθεσε ξανά σε προτεραιότητα τις δημόσιες επενδύσεις. Μεταξύ 2010 και 2013 η γερμανική κυβέρνηση αύξησε τις δαπάνες για την εκπαίδευση και την έρευνα κατά 13.3 δις ευρώ, χωρίς να χαλαρώσει τη δημοσιονομική της πολιτική. Ευρισκόμενες στο 2.8%, οι κρατικές δαπάνες της Γερμανίας για έρευνα και ανάπτυξη στον ιδιωτικό τομέα, υστερούν μόνον εκείνων της Σουηδίας και της Δανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Χάρη κυρίως στο εκπαιδευτικό της σύστημα, που είναι προσαρμοσμένο στις επιχειρηματικές ανάγκες, η Γερμανία έχει σήμερα ανεργία νέων μόνο 8%, που είναι η χαμηλότερη στην Ευρώπη.

Όσο κι αν μετρούν οι πολιτικές αποφάσεις, η ανταγωνιστικότητα της Γερμανίας, η ένταξή της στην παγκόσμια οικονομία και η ικανότητά της να δημιουργεί θέσεις εργασίας δεν ήταν καρπός κυβερνητικών διαταγμάτων, αλλά αποτέλεσμα των μυριάδων αποφάσεων που αποκαλούμε «οι αγορές». Οι επιχειρήσεις άρχισαν να επενδύουν και να επαναπροσλαμβάνουν και ο κόσμος ξανάρχισε να δουλεύει διότι αυτό έγινε ξανά μπορετό και ήταν και πάλι οικονομικά αποδοτικό. Εργοδότες και εργαζόμενοι κατέληξαν σε λογικές συμφωνίες για το ύψος των μισθών και το ωράριο εργασίας, που απορρόφησε τις επιπτώσεις του οικονομικού κύκλου.

Πάνω από δύο εκατομμύρια Γερμανών που είχαν πληγεί από την ανεργία ξαναβρήκαν δουλειά, τις περισσότερες φορές καλές, σταθερές δουλειές, με αξιοπρεπή αμοιβή και γενναιόδωρες κοινωνικές παροχές. Χάρη στην πιο σφριγηλή αγορά εργασίας, οι μισθοί και η κατανάλωση σήμερα αυξάνουν, με ρωμαλέους ρυθμούς. Στη σημερινή Γερμανία, βασικός κινητήρας της ανάπτυξης είναι η εσωτερική ζήτηση.

Αυτό που συνέβη στην ευρωζώνη νωρίτερα την δεκαετία του 2000 διαφέρει μόνο ως προς το πλαίσιο. Υπήρξε μια φάση άνθησης, στην οποία πολλά κράτη-μέλη άφησαν το κόστος εργασίας να αυξηθεί ενώ συρρικνωνόταν το μερίδιό τους στις εμπορικές συναλλαγές. Κάποια στιγμή οι θέσεις εργασίας άρχισαν να εξαφανίζονται και τα δημόσια οικονομικά να χειροτερεύουν.

Η αντίδραση δεν προήρθε απλά από πανευρωπαϊκή συναίνεση που στηρίχτηκε παντού στις αποφάσεις των εθνικών κοινοβουλίων, αλλά ακολουθούσε μια καλά τεκμηριωμένη συνταγή, που δεν είχε δοκιμαστεί μόνο στη Γερμανία, αλλά και στο Ηνωμένο Βασίλειο τη δεκαετία του 1980, στη Σουηδία και τη Φιλανδία στις αρχές του 1990, στην Ασία στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και σε πολυάριθμες ακόμα αναπτυγμένες και αναδυόμενες χώρες.

Η αγωγή δούλεψε τότε και δουλεύει και τώρα, παρά τις οιμωγές και το μούδιασμα των ποικιλώνυμων επικριτών της στα μίντια, τα πανεπιστήμια, τους διεθνείς οργανισμούς και τον πολιτικό κόσμο. Η διόρθωση ήταν φιλόδοξη και μερικές φορές επώδυνη, αλλά εφαρμόστηκε με ευέλικτο και προσαρμοστικό τρόπο. Τα ευρωπαϊκά δίκτυα κοινωνικής ασφάλειας παρείχαν μια καλή δοσολογία μεταρρυθμιστικών κινήτρων και κοινωνικής αλληλεγγύης, που καταπράυνε τους πόνους της προσαρμογής.

Μέσα σε τρία μόνο χρόνια, τα ελλείμματα των κρατών-μελών της Ευρώπης μειώθηκαν στο μισό, το κόστος της εργασίας και η ανταγωνιστικότητα ανέκαμψαν ταχύτατα, οι ισολογισμοί των τραπεζών βελτιώνονται και τα ελλείμματα των τρεχουσών συναλλαγών εξαφανίζονται. Στο δεύτερο τρίμηνο του 2013, μπήκε ένα τέλος στην ύφεση της ευρωζώνης.

Ποια είναι λοιπόν τα διδάγματα που μπορούμε να αντλήσουμε από τη γερμανική διόρθωση της δεκαετίας του 2000 και τη σημερινή πολιτική διόρθωσης της ευρωζώνης; Έχω καταλήξει σε δύο:

— Πρώτον, οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις παίρνουν χρόνο. Όσοι λαμβάνουν τις σχετικές αποφάσεις χρειάζεται να δείχνουν υπομονή και ικανότητα να αγνοούν τόσο τις σειρήνες που καλούν σε εύκολες λύσεις, όσο και τους διαμαρτυρόμενους που υπερασπίζονται ειδικά συμφέροντα. Τα σημάδια βελτίωσης της κατάστασης δεν είναι λόγος υποχώρησης, είναι λόγος επιμονής στην ίδια πορεία.

— Δεύτερον, αλλά εξίσου σημαντικό, όσο δύσκολες κι αν είναι οι συγκυρίες, οφείλουμε να καταπολεμούμε την ανθρώπινη τάση να προεκτείνει στο μακρινό μέλλον όσα ζει στο παρόν. Τα συστήματα προσαρμόζονται, οι καθοδικές πορείες σταματούν, οι τάσεις αλλάζουν. Με άλλα λόγια, όσα χαλάνε επισκευάζονται. Η σημερινή Ευρώπη το αποδεικνύει.’

Δεν μας πείθεις Her Σόϊμπλε.

 

// Financial Times

 

  • ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ

    • ΠικετίΠικετί: Η Γερμανία δεν έχει αποπληρώσει ποτέ τα χρέη της
      Ο σούπερσταρ Γάλλος οικονομολόγος Τομά Πικετί κατακεραύνωσε τη στάση της Γερμανίας απέναντι στο χρέος, σε μια ιδιαίτερα επιθετική συνέντευξη στη Die Ziet. DIE ZEIT: Θα πρεπε εμείς οι Γερμανοί να χαιρόμαστε που η Γαλλία έχει ευθυγραμμιστεί με τη Γερμανία στο δόγμα της λιτότητας; Τομά Πικετί: Βεβαίως και όχι. Αυτό δεν είναι κάτι που θα έπρεπε να [...]
    • Aaron SwartzΡέκβιεμ στον Aaron Swartz, τον 'Τσε Γκεβάρα της ψηφιακής εποχής'
      Το εξαιρετικό νέο ντοκιμαντέρ The Internet’s Own Boy: The Story of Aaron Swartz δεν ρίχνει φως μόνο στη ζωή ενός αδικοχαμένου οραματιστή, αλλά γενικότερα στο ζήτημα της ελευθερίας της πληροφορίας στις μέρες μας. Ο Aaron Swartz ήταν μια εντελώς ιδιάζουσα περίπτωση, καθώς συνδύαζε ένα ασύλληπτο ταλέντο στον προγραμματισμό (μεταξύ άλλων υπήρξε εκ των δημιουργών του RSS [...]
    • 3χρονη νύφη στο ΑφγανιστάνΥεμένη: 8χρονη πέθανε τη νύχτα του βεβιασμένου γάμου της
      Ένα κορίτσι 8 χρονών που είχε αναγκαστεί να παντρευτεί πέθανε τη νύχτα του γάμου της από εσωτερικά τραύματα που προκλήθηκαν από σεξουαλική δραστηριότητα. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων διεθνώς καλούν για τη σύλληψη του 40χρονου συζύγου της. Η λιβανέζικη Al Nahar μετέδωσε πως το θανατηφόρο συμβάν εκτυλίχθηκε στην περιοχή Hardh στη βορειοδυτική Υεμένη, στα σύνορα με τη Σαουδική [...]