Loading...
You are here:  Home  >  ΑΠΟΨΕΙΣ & ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ  >  ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ  >  Current Article

Happy Birthday Dude, you’re my hero…

  /   21/03/2013  /   2 Σχόλια

the dude

Πάνε 15 χρόνια από τότε που προβλήθηκε για πρώτη φορά ο ‘Μεγάλος Λεμπόφσκι’ στην μεγάλη οθόνη και κινηματογραφικά, για μερικούς ανθρώπους, ο χρόνος σταμάτησε εκεί. Όπως είναι προφανές και στην πλειοψηφία των υποκατηγοριών παραγωγής καλλιτεχνικών προϊόντων,  η ταινία ήταν πολύ ‘ψαγμένη’ για να έχει εμπορική επιτυχία: πολλές πολιτισμικές αναφορές, απαιτητικό σενάριο, γνώση των συνθηκών που επικρατούσαν στην αμερικανική κοινωνία κατά την διάρκεια του πρώτου Πολέμου του Κόλπου και κυρίως αμέτρητες, κρυμμένες μικρές σκηνοθετικές ‘εμμονές’ των αδερφών Κοέν που εμπλουτίζουν σημαντικά την κινηματογραφική εμπειρία.

Παρόλα αυτά, υπάρχει ένας σκληρός πυρήνας φίλων της ταινίας παγκοσμίως, που πέρα από την απολαυστική φύση της ταινίας, αναγνώρισαν το κοινωνικό υπόβαθρο και τη ‘στάση ζωής’ που παρουσιάζει το έργο, κυρίως μέσω του πρωταγωνιστή του, του Dude.

Ο Dude είναι από τους πιο ξεχωριστούς κινηματογραφικούς ήρωες όλων των εποχών- αν μπορεί κανείς να τον αποκαλέσει ήρωα. Με μια προσεκτικότερη ματιά, είναι πραγματικά ξεκάθαρο ότι η ταινία φέρει πολλές ομοιότητες με τα φιλμ-νουάρ: ο Dude αναλαμβάνει τον ρόλο του ντεντέκτιβ, που αναλαμβάνει την διάσωση μιας νεαρής καλλονής και στο τέλος βρίσκεται ο ίδιος μπλεγμένος. Υπάρχει σεξ, έγκλημα, όπλα, κακοί, εκπλήξεις στο σενάριο. Κυρίως όμως, ο πρωταγωνιστής είναι αντι-ήρωας, όπως ακριβώς συνέβαινε με τον Sam Spade και τον Dashiell Hammett στον νουάρ κόσμο. Οι ήρωες, παραδοσιακά παρουσιάζονται σαν ενεργά άτομα, που παρεμβαίνουν και φέρνουν την δικαιοσύνη και την κάθαρση, χρησιμοποιώντας τις διάφορες αρετές τους. Προφανώς, ο Dude δεν είναι τέτοιος τύπος…

the dude 2

Αν και το μοτίβο του χίπι-μαστούρη-άνεργου-ρέμπελου δεν είναι άγνωστο στο κινηματογραφικό κοινό, ποτέ ξανά δεν είχε παρουσιαστεί σε τόσο βάθος και πληρότητα: πρόκειται για μια αντικειμενική απεικόνιση μιας συγκεκριμένης στάσης ζωής, γυμνή από τα συνήθη υπερβολικά χαρακτηριστικά που τις προσδίδονταν σε παλαιότερες ταινίες. Ο Dude είναι ένας γερασμένος Dennis Hopper από το Easy Rider. Είναι εργένης, άεργος, ατημέλητος, φοράει σανδάλια παντού και δε κάνει τίποτα. Μέσα από πληροφορίες κατά τη διάρκεια της ταινίας σχηματίζεται μια μικρή ιστορική αναδρομή στη ζωή του: ήτανthe-dude-married χίπης, στο πανεπιστήμιο δοκίμασε πολλά ναρκωτικά, έκανε καταλήψεις και ήταν ακτιβιστής. Αλλά όπως ο ίδιος παραδέχεται, δε θυμάται και τίποτα. Φαίνεται πως ο ‘μάγκας’ είχε επενδύσει πιο πολύ καιρό στην ριζοσπαστική κατανάλωση ναρκωτικών παρά στη ριζοσπαστική πολιτική σκηνή και μόνο αμυδρά θυμάται μερικές φράσεις από τον ‘αγώνα’ που κάποτε σήμαινε τόσα (;) για τον ίδιο. Πλέον, η ζωή του είναι αφιερωμένη σε τρία πράγματα: στο μπόουλινγκ, στη φούντα και στο αγαπημένο του ποτό, το White Russian (Vodka,Kahlua, γάλα).

Αν και θα ήταν πολύ εύκολο να χαρακτηριστεί ως απλά ένας τεμπέλης ρέμπελος, θα ήταν μια πολύ λανθασμένη εκτίμηση. Σίγουρα, είναι και τεμπέλης και ρέμπελος και πολλά άλλα tumblr_megy8e6PDH1qbi032o1_500ακόμα, όμως επιλέγει να είναι έτσι. Σε έναν συνεχόμενα πιο εχθρικό προς αυτόν κόσμο, δεν είναι υλιστής, παρά τις κοινωνικές ταγές, και οι βασικές του ανάγκες- βασικότατες- κάπως…καλύπτονται. Η μοναδική υλική εμμονή που έχει, είναι με το χαλί που του έκλεψαν. Καθίσταται εν τέλει ξεκάθαρο ότι η εμμονή με το χαλί δεν είναι ούτε συναισθηματική ούτε υλιστική: το χαλί είναι το κέντρο ζεν του, it really tied the room together .

Η σχεδόν μοναδική ανθρώπινη επαφή που έχει είναι με τους δύο κοινωνικά ανάπηρους συντρόφους του μπόουλινγκ, τον Walter Sobchak και τον Donnie Kerabatsos (ελληνικής καταγωγής παρακαλώ). Το μπόουλινγκ και η σχεδόν αποκλειστική τους ενασχόληση με αυτό, μπορεί να θεωρηθεί σαν ένα σύμβολο της γελοίας καθημερινής επανάληψης που χαρακτηρίζει τη σύγχρονη ζωή. Φέρνει στο μυαλό τον μύθο του Σίσυφου, που όπως η μπάλα του μπόουλινγκ επαναλαμβάνει τον ίδιο κύκλο συνέχεια, έτσι και αυτός έπρεπε να ανεβοκατεβάζει αιώνια τον βράχο.

big-lebowski

Έτσι λοιπόν και η ζωή του Dude, θεωρημένη πάντα από την συντηρητική αστική τάξη που αντιπροσωπεύει ο Μεγάλος Λεμπόφσκι στην ταινία, κρίνεται ως φαύλη και σπαταλημένη σε ανούσιες δραστηριότητες. Στο όνειρο που έχει ο Dude όπου ‘πετάει’ και ακολουθεί την Maude, μια μπάλα του μπόουλινγκ είναι αυτή που με την βαρύτητα της τον επαναφέρει στον πραγματικό κόσμο και στην μονοτονία της μίζερης ζωής του. Έτσι, αν ο Μεγάλος Λεμπόφσκι, αγέρωχος και στιβαρός, κλέφτης και απατεώνας, είναι σύμβολο της νεοφιλελεύθερης συντηρητικής, άπληστης, φιλάργυρης αμερικανικής κοινωνίας (με τη φωτογραφία του Ρήγκαν στο γραφείο του), ο Dude προσφέρει μια άλλη πιο ρομαντική και ουτοπική λύση, με αρώματα Woodstock.

Ένα από τα χαρακτηριστικά του Dude που παρουσιάζεται με κάποια θετική διάθεση είναι η χαλαρή του στάση, η αδιαφορία του, η ‘εξωτερικότητά’ του, χαρακτηρισμοί53862.original που έχουν χρησιμοποιηθεί πολλές φορές για να περιγράψουν τον κινηματογράφο των αδερφών Κοέν.Σε μια από τις πιο σημαντικές σκηνές της ταινίας, ο Dude κοιτάζει έναν καθρέφτη που είναι διαμορφωμένος σαν το ‘Man of the Year’ εξώφυλλο του Time Magazine και βλέπει το είδωλό του. Εκ των υστέρων, αυτή η σκηνή μας δίνει να καταλάβουμε ότι και ο Dude θα μπορούσε να είναι ένας πλούσιος και αστός απατεώνας όπως ο Μεγάλος Λεμπόφσκι, απλά επέλεξε συνειδητά έναν άλλο τρόπο ζωής.

Αυτά τα ιδανικά και χαρακτηριστικά του Dude είναι που ελκύουν το ενδιαφέρον του κοινού. Έχουν υπεραιώνια αξία, που ‘μιλά’ στο ανθρώπινο δράμα. Ιδίως σε εποχές όπως η σημερινή, όπου όλοι αναμένουν την κατάρρευση του καπιταλιστικού χρηματοπιστωτικού συστήματος και του γενικότερο πολιτικο-οικονομικού κατεστημένου. Μια εποχή όπου οι υλιστικές και καταναλωτικές ανάγκες ακόμα βασιλεύουν, αλλά δεν υπάρχουν τα μέσα ώστε αυτές να ικανοποιηθούν. Ο Dude παρουσιάζει ένα ρομαντικό μοντέλο κοινωνικής αυτάρκειας και επάρκειας, χωρίς υλιστικές έννοιες, ευτυχισμένος με τον εαυτό του και τη ζωή του. Ο Dude εν τέλει αντιπροσωπεύει ένα τέλεια ατελές άτομο. Ένα άτομο χαρούμενο και ικανοποιημένο με την παρουσία του. Δεν κρίνει ούτε τον εαυτό του, ούτε άλλους, είναι σε απόλυτη ισορροπία με τις δυνατότητες και τις αδυναμίες του. Το ‘μιά χαρά’ είναι όντως μιά χαρά, για αυτόν. Είναι μια μοναδική προσωπικότητα: είναι σχεδόν αδύνατο στην πραγματικότητα να μπορέσει κανείς να κουμαντάρει την αποσύνδεση, τον ηδονισμό και την απουσία…ουσίας, που χαρακτηρίζουν τη ζωή του. Αναδύεται όμως μια εσωτερική γαλήνη στην διαπίστωση ότι (έστω και στον κινηματογράφο) υπάρχει κάποιος, τόσο τεμπέλης, τόσο αναπολογητικός και τόσο ικανοποιημένος με τον εαυτό του. Είναι σαν να μην ισχύουν για αυτόν οι κανόνες κοινωνικής συμβίωσης, χωρίς όμως ποτέ να καταπατά ελευθερίες άλλων. Καταλαβαίνει και αναγνωρίζει τη ματαιότητα των καθημερινών μας πρακτικών και της τυπολατρίας. Δεν έχει ηθικά διλήμματα, ούτε είναι καταθλιπτικός και δεν αμφιβάλει σχετικά με τις -όποιες- επιλογές του.

Η ταινία ξεκινά με την ερώτηση εάν ο Dude είναι ήρωας. Η ερώτηση αυτή προφανώς δεν απαντάται ευθέως, καθώς θα διατάρρασε την υπαρξιακή ειλικρίνεια της ταινίας. Ο Dude ίσως να μην είναι ήρωας, αλλά ούτε είναι και ‘κακός’, χαμένος ή απλά μαστούρης. O Dude απλά είναι. Όπως παρατηρεί και ο Stranger( Sam Jones) “Sometimes, there’s a man, well, he’s the man for his time and place. He fits right in there. And that’s the Dude”.

  • .

    el duderino!

  • Eskay

    Λεμπόφσκι είναι το μεγάλο μου είδωλο, πολύ ωραίο αφιέρωμα! Respect και σε foot fetish σκηνή με μικρή Tara Reid!

  • ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ

    • ΠικετίΠικετί: Η Γερμανία δεν έχει αποπληρώσει ποτέ τα χρέη της
      Ο σούπερσταρ Γάλλος οικονομολόγος Τομά Πικετί κατακεραύνωσε τη στάση της Γερμανίας απέναντι στο χρέος, σε μια ιδιαίτερα επιθετική συνέντευξη στη Die Ziet. DIE ZEIT: Θα πρεπε εμείς οι Γερμανοί να χαιρόμαστε που η Γαλλία έχει ευθυγραμμιστεί με τη Γερμανία στο δόγμα της λιτότητας; Τομά Πικετί: Βεβαίως και όχι. Αυτό δεν είναι κάτι που θα έπρεπε να [...]
    • Aaron SwartzΡέκβιεμ στον Aaron Swartz, τον 'Τσε Γκεβάρα της ψηφιακής εποχής'
      Το εξαιρετικό νέο ντοκιμαντέρ The Internet’s Own Boy: The Story of Aaron Swartz δεν ρίχνει φως μόνο στη ζωή ενός αδικοχαμένου οραματιστή, αλλά γενικότερα στο ζήτημα της ελευθερίας της πληροφορίας στις μέρες μας. Ο Aaron Swartz ήταν μια εντελώς ιδιάζουσα περίπτωση, καθώς συνδύαζε ένα ασύλληπτο ταλέντο στον προγραμματισμό (μεταξύ άλλων υπήρξε εκ των δημιουργών του RSS [...]
    • 3χρονη νύφη στο ΑφγανιστάνΥεμένη: 8χρονη πέθανε τη νύχτα του βεβιασμένου γάμου της
      Ένα κορίτσι 8 χρονών που είχε αναγκαστεί να παντρευτεί πέθανε τη νύχτα του γάμου της από εσωτερικά τραύματα που προκλήθηκαν από σεξουαλική δραστηριότητα. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων διεθνώς καλούν για τη σύλληψη του 40χρονου συζύγου της. Η λιβανέζικη Al Nahar μετέδωσε πως το θανατηφόρο συμβάν εκτυλίχθηκε στην περιοχή Hardh στη βορειοδυτική Υεμένη, στα σύνορα με τη Σαουδική [...]