Loading...
You are here:  Home  >  ΑΠΟΨΕΙΣ & ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ  >  ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ  >  Current Article

Economist: Η Σκανδιναβία είναι το απόλυτο μοντέλο

  /   09/02/2013  /   Σχόλια

viking

Αν κάποιος με το μέσο ταλέντο και εισόδημα μπορούσε να επιλέξει πού θα γεννηθεί, τότε το λογικό θα ήταν να θέλει να γίνει Βίκινγκ, σύμφωνα με το τελευταίο τεύχος του Economist.

Oι τέσσερις κύριες σκανδιναβικές χώρες -Σουηδία, Δανία, Νορβηγία και Φινλανδία- είναι στην κορυφή των κατατάξεων που μετράνε οτιδήποτε από ανταγωνιστικότητα μέχρι επίπεδο κοινωνικής πρόνοιας και ευτυχία. Μοιάζουν να έχουν αποφύγει τόσο την οικονομική αρτιοσκλήρυνση των χωρών του ευρωπαϊκού νότου όσο και την αμερικανική ανισότητα. Όταν κάποιος αναφέρεται σε πετυχημένες μεταρρυθμίσεις συχνά χρησιμοποιεί φράσεις όπως “να γίνουμε Δανία” (σ.σ. κάποιοι μπορεί να θυμούνται πως η αναλυτικότητα του σχεδίου που διατύπωνε ο μεγάλος οραματιστής Γιώργος Παπανδρέου ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης εξαντλείτο σε υποσχέσεις περί copy/paste του “σουηδικού μοντέλου” στην Ελλάδα).

Η επιτυχία των σκανδιναβικών χωρών οφείλεται σε κάποιο βαθμό σε θέμα timing, καθώς είχαν την τύχη να περάσουν την κρίση χρέους τους τη δεκαετία του ’90. Όμως αυτό δεν αναιρεί το γεγονός πως η πορεία τους αποτελεί οδηγό για μεταρρυθμίσεις στη δημόσια διοίκηση που θα καταστήσουν το κράτος αποδοτικό και προσαρμοσμένο στις ανάγκες των πολιτών.

Αυτό που λίγοι ξέρουν, υπογραμμίζει ο Economist, είναι πως οι πολιτικές των σκανδιναβικών χωρών έχουν μετακινηθεί αρκετά προς τα δεξιά σε σχέση με το 1993, πχ,  όταν οι κρατικές δαπάνες της Σουηδίας αντιστοιχούσαν στο 67% του ΑΕΠ της και η Astrid Lindgren, δημιουργός του Pippi Longstocking, καλούνταν να πληρώσει άνω του 100% του εισοδήματός της σε φόρους.

Πλέον, στη Σουηδία, οι κρατικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ έχουν μειωθεί κατά 18 ποσοστιαίες μονάδες και βρίσκονται αναλογικά χαμηλότερα από αυτές της Γαλλίας, ενώ το ποσοστό προβλέπεται να είναι σύντομα χαμηλότερο και από το αντίστοιχο της Βρετανίας. Παράλληλα, το έλλειμμα βρίσκεται στο 0,3% του ΑΕΠ, ενώ της Αμερικής, πχ, είναι  7%.

Στο ζήτημα των δημόσιων υπηρεσιών, ο πραγματισμός επικρατεί στη Σκανδιναβία. Από την στιγμή που δουλεύουν σωστά, δεν υπάρχει πρόβλημα με το ποιος τις παρέχει. Ιδιωτικές εταιρίες μπορούν να διευθύνουν δημόσια νοσοκομεία, ενώ τα δημόσια και τα ιδιωτικά σχολεία ανταγωνίζονται στα ίσια.

Παράλληλα, η διαφάνεια και η τεχνολογία προωθούνται όσο πουθενά αλλού στον κόσμο. Οι επιδόσεις των σχολείων και των νοσοκομείων μετρώνται και αξιολογούνται αναλυτικά, ενώ όλα τα κρατικά αρχεία είναι ανοιχτά για τους πολίτες. Στους πολιτικούς ασκείται δριμύτατη κριτική αν χρησιμοποιήσουν πολυτελή κυβερνητικά αυτοκίνητα αντί για ποδήλατα. Η Σουηδία, πατρίδα του Skype και του Spotify είναι πρωτοπόρος στο e-government: μπορείς να πληρώσεις τους φόρους σου μέσω SMS μηνύματος.

Οι σκανδιναβικές χώρες αποδεικνύουν πως ο ανταγωνισμός μπορεί να συνδυαστεί με ένα μεγάλο κράτος: το 30% του εργατικού δυναμικού τους απασχολείται στο δημόσιο τομέα, την στιγμή που ο μέσος όρος στις χώρες του ΟΟΣΑ είναι 15%.

Το σημαντικότερο δίδαγμα του σκανδιναβικού μοντέλου δεν είναι, σύμφωνα με τον Economist, ιδεολογικό, αλλά πρακτικό. Το Δημόσιο είναι δημοφιλές όχι επειδή είναι μεγάλο αλλά επειδή είναι αποδοτικό. Ένας Σουηδός είναι πρόθυμος να πληρώσει τους φόρους του επειδή ξέρει ότι του παρέχεται υψηλού επιπέδου δημόσια εκπαίδευση και δωρεάν υγειονομική κάλυψη. Οι Σκανδιναβοί έχουν προωθήσει μεγαλεπήβολες μεταρρυθμίσεις ξεπερνώντας τις αντιστάσεις των επιχειρηματικών λόμπι και των συνδικάτων. Παρέχουν χειροπιαστή απόδειξη πως μπορείς να εισαγάγεις στοιχεία της αγοράς στο κοινωνικό κράτος για να το κάνεις πιο αποδοτικό. Μπορείς να χτίσεις ένα σύστημα κοινωνικής πρόνοιας σε στερεά θεμέλια ώστε να μην διακυβεύσεις το μέλλον των επόμενων γενιών. Αλλά για να το πετύχεις θα πρέπει να ξεριζώσεις τη διαφθορά και τις πελατειακές σχέσεις. Και θα πρέπει να είσαι έτοιμος να εγκαταλείψεις τις ξεπερασμένες ορθοδοξίες της δεξιάς και της αριστεράς και να υιοθετείς καλές ιδέες από όλο το πολιτικό φάσμα.

Ο κόσμος αναμένεται να μελετάει το σκανδιναβικό μοντέλο για πολλά χρόνια ακόμα.

  • ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ

    • ΠικετίΠικετί: Η Γερμανία δεν έχει αποπληρώσει ποτέ τα χρέη της
      Ο σούπερσταρ Γάλλος οικονομολόγος Τομά Πικετί κατακεραύνωσε τη στάση της Γερμανίας απέναντι στο χρέος, σε μια ιδιαίτερα επιθετική συνέντευξη στη Die Ziet. DIE ZEIT: Θα πρεπε εμείς οι Γερμανοί να χαιρόμαστε που η Γαλλία έχει ευθυγραμμιστεί με τη Γερμανία στο δόγμα της λιτότητας; Τομά Πικετί: Βεβαίως και όχι. Αυτό δεν είναι κάτι που θα έπρεπε να [...]
    • Aaron SwartzΡέκβιεμ στον Aaron Swartz, τον 'Τσε Γκεβάρα της ψηφιακής εποχής'
      Το εξαιρετικό νέο ντοκιμαντέρ The Internet’s Own Boy: The Story of Aaron Swartz δεν ρίχνει φως μόνο στη ζωή ενός αδικοχαμένου οραματιστή, αλλά γενικότερα στο ζήτημα της ελευθερίας της πληροφορίας στις μέρες μας. Ο Aaron Swartz ήταν μια εντελώς ιδιάζουσα περίπτωση, καθώς συνδύαζε ένα ασύλληπτο ταλέντο στον προγραμματισμό (μεταξύ άλλων υπήρξε εκ των δημιουργών του RSS [...]
    • 3χρονη νύφη στο ΑφγανιστάνΥεμένη: 8χρονη πέθανε τη νύχτα του βεβιασμένου γάμου της
      Ένα κορίτσι 8 χρονών που είχε αναγκαστεί να παντρευτεί πέθανε τη νύχτα του γάμου της από εσωτερικά τραύματα που προκλήθηκαν από σεξουαλική δραστηριότητα. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων διεθνώς καλούν για τη σύλληψη του 40χρονου συζύγου της. Η λιβανέζικη Al Nahar μετέδωσε πως το θανατηφόρο συμβάν εκτυλίχθηκε στην περιοχή Hardh στη βορειοδυτική Υεμένη, στα σύνορα με τη Σαουδική [...]