Loading...
You are here:  Home  >  ΑΠΟΨΕΙΣ & ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ  >  Current Article

Γράμμα από τη Φουκουσίμα

  /   22/01/2013  /   Σχόλια

Γράμμα από τη Φουκουσίμα

Σ​​την πολύπαθη Φουκουσίμα πραγματοποιήθηκε πρόσφατα μεγάλη διάσκεψη για την παγκόσμια πυρηνική ασφάλεια. Για την Ελλάδα, το σπουδαίο μήνυμα βρίσκεται στην αντίδραση των Ιαπώνων στην πυρηνική κρίση, η οποία, όσο και αν φαίνεται παράξενο, έχει κοινά στοιχεία με την κρίση που ζούμε εδώ. Στην περιφέρεια της Φουκουσίμα, οι κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις είναι δραματικές. Η κοινωνική συνοχή έχει υποστεί τεράστιο ρήγμα, όχι μόνο στις περιοχές που εκκενώθηκαν -160.000 κάτοικοι, το 8% του πληθυσμού του νομού, ζουν σε συνθήκες προσφυγιάς- αλλά και σε περιοχές όπου τα επίπεδα ραδιενέργειας είναι ανεκτά. Ο κόσμος νιώθει φόβο, ανασφάλεια για το μέλλον, μαζί με θυμό. Τα νέα ζευγάρια διστάζουν να κάνουν παιδιά. Οι παραγωγοί έχουν καταστραφεί οικονομικά, αδυνατώντας να πουλήσουν τα προϊόντα τους, ακόμη και όταν είναι πλήρως ελεγμένα. Τα ακίνητα έχουν απαξιωθεί, η οικονομική δραστηριότητα έχει κατακρημνιστεί. Στα μάτια, βέβαια, του επισκέπτη ο κόσμος φαίνεται να ζει μια φυσιολογική καθημερινότητα, με έντονο κυκλοφοριακό, γεμάτα καφέ και εστιατόρια, νέους που διασκεδάζουν. Όμως, η οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα είναι αναντίστοιχη. Όπως ακριβώς συμβαίνει και στην Ελλάδα.

Οι ομοιότητες με την ελληνική κρίση σταματούν κάπου εδώ. Διότι οι Ιάπωνες αντιδρούν στην οικονομική και κοινωνική πτώση της Φουκουσίμα με μια ξένη για τα ελληνικά δεδομένα συλλογική προσέγγιση. Κοίταξαν, πρώτα, τον εαυτό τους στον καθρέφτη και αναγνώρισαν ότι η πυρηνική καταστροφή οφείλεται στον ανθρώπινο παράγοντα και σε δικά τους σφάλματα, που πηγάζουν ευθέως από αδυναμίες της ιαπωνικής νοοτροπίας. Θα ήταν εύκολο να υφάνουν πειστικά ένα άλλο αφήγημα και να επιρρίψουν τη συμφορά σε υπαρκτά εξωτερικά αίτια. Για παράδειγμα, φταίνε οι ανεξέλεγκτες δυνάμεις της φύσης. Φταίνε οι ξένοι σχεδιαστές – ο τύπος αντιδραστήρα Mark I είναι αμερικανικής προέλευσης. Και όμως, με πόνο, απέδωσαν την καταστροφή σε εσωτερικά αίτια, τα οποία περιέγραψαν με κάθε λεπτομέρεια. Μόνο η περίληψη της έκθεσης Kurokawa, που υποβλήθηκε στην ιαπωνική Βουλή, αριθμεί 88 σελίδες. Παράλληλα στοχάστηκαν τις διαδικασίες για την αναθεώρηση των «αμαρτωλών» πρακτικών του παρελθόντος και προχώρησαν σε σαρωτικές αλλαγές, όπως η άμεση παύση της λειτουργίας όλων των πυρηνικών σταθμών και η ίδρυση νέας ανεξάρτητης ρυθμιστικής αρχής πυρηνικής ασφάλειας.

Στην πόλη της Φουκουσίμα οι κάτοικοι συμβιώνουν με ειδικά συνεργεία, που απορρυπαίνουν από τη ραδιενέργεια σχολαστικά τα πάντα: εξωτερικές επιφάνειες σπιτιών, στέγες, δρόμους, πεζοδρόμια, φυλλωσιές, κορμούς δένδρων και αντικαθιστούν χιλιάδες τόνους χώμα από κήπους, αυλές, παρτέρια… Το ίδιο πρέπει να γίνει και σε άλλους εκατό δήμους! Το έργο της αποκατάστασης είναι τιτάνιο και οι Ιάπωνες ζητούν ξένη βοήθεια. Υπογράφηκε, μάλιστα, και αντίστοιχο μνημόνιο! Σε αντάλλαγμα, δεσμεύονται να ακολουθήσουν τα διεθνή πρότυπα και να δείξουν τη μέγιστη διαφάνεια. Για τα δεδομένα της Ιαπωνίας, αυτό συνιστά τεράστια αλλαγή της «εθνικής πεπατημένης». Επιζητούν, μολαταύτα, την ξένη βοήθεια και με τη μορφή της ενθάρρυνσης («στείλτε γράμματα και κάρτες στα σχολεία της Φουκουσίμα για να αναπτερώσετε το ηθικό των μαθητών») ή της παροχής ευκαιριών («μην ακούτε, δοκιμάστε τα προϊόντα μας, θα δείτε ότι θα ικανοποιηθείτε»). Οι Ιάπωνες στρέφονται περήφανα προς τη διεθνή κοινότητα παραδεχόμενοι τη δύσκολη θέση τους, αλλά διαλαλώντας ταυτόχρονα με λόγια και έργα ότι αξίζουν τη διεθνή βοήθεια.

Θα περάσει καιρός για ικανοποιητική αποκατάσταση του περιβάλλοντος. Οι κάτοικοι πρέπει να περιμένουν χρόνια την… έξοδο από το τούνελ. Ομως, η ανασφάλεια, η οργή, ο φόβος έχουν τροφοδοτήσει μια ισχυρή θέληση για να ξαναχτίσουν τη Φουκουσίμα. Δείχνουν να αγαπάνε το μέλλον του τόπου τους πιο πολύ από τον αδικοχαμένο παράδεισο του παρελθόντος. Δεν είναι τυχαίο ότι σημειώνει μεγάλη επιτυχία μια συγκινητική ροκ μπαλάντα, με ρεφρέν «I love you baby, Fukushima». Είναι αποκαλυπτική η φρασεολογία στα μηνύματα και το δημόσιο λόγο των τοπικών αρχών: «Να ακουστεί ο ήχος των σφυριών της αποκατάστασης», «να ξαναχτίσουμε μια καινούργια Φουκουσίμα γεμάτη όνειρα, ελπίδες και γελαστά πρόσωπα». Το σλόγκαν σε κονκάρδες και αφίσες είναι τα τρία F: Future From Fukushima. Κεντρικό πολιτικό σύνθημα είναι το εντυπωσιακό «δε γίνεται να ξαναζωντανέψει η Ιαπωνία χωρίς να ξαναζωντανέψει η Φουκουσίμα», συνδέοντας με αυτοπεποίθηση τα συμφέροντα της Φουκουσίμα με οφέλη για το υπερσύνολο. Πώς θα ακουγόταν, άραγε, ένα παρόμοιο σύνθημα για την Ελλάδα και την Ευρώπη;

 

// Ο δρ Χρήστος Χουσιάδας είναι πρόεδρος της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ). Το παρόν άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στην Καθημερινή, στις 22 Ιανουαρίου 2013

  • ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ

    • ΠικετίΠικετί: Η Γερμανία δεν έχει αποπληρώσει ποτέ τα χρέη της
      Ο σούπερσταρ Γάλλος οικονομολόγος Τομά Πικετί κατακεραύνωσε τη στάση της Γερμανίας απέναντι στο χρέος, σε μια ιδιαίτερα επιθετική συνέντευξη στη Die Ziet. DIE ZEIT: Θα πρεπε εμείς οι Γερμανοί να χαιρόμαστε που η Γαλλία έχει ευθυγραμμιστεί με τη Γερμανία στο δόγμα της λιτότητας; Τομά Πικετί: Βεβαίως και όχι. Αυτό δεν είναι κάτι που θα έπρεπε να [...]
    • Aaron SwartzΡέκβιεμ στον Aaron Swartz, τον 'Τσε Γκεβάρα της ψηφιακής εποχής'
      Το εξαιρετικό νέο ντοκιμαντέρ The Internet’s Own Boy: The Story of Aaron Swartz δεν ρίχνει φως μόνο στη ζωή ενός αδικοχαμένου οραματιστή, αλλά γενικότερα στο ζήτημα της ελευθερίας της πληροφορίας στις μέρες μας. Ο Aaron Swartz ήταν μια εντελώς ιδιάζουσα περίπτωση, καθώς συνδύαζε ένα ασύλληπτο ταλέντο στον προγραμματισμό (μεταξύ άλλων υπήρξε εκ των δημιουργών του RSS [...]
    • 3χρονη νύφη στο ΑφγανιστάνΥεμένη: 8χρονη πέθανε τη νύχτα του βεβιασμένου γάμου της
      Ένα κορίτσι 8 χρονών που είχε αναγκαστεί να παντρευτεί πέθανε τη νύχτα του γάμου της από εσωτερικά τραύματα που προκλήθηκαν από σεξουαλική δραστηριότητα. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων διεθνώς καλούν για τη σύλληψη του 40χρονου συζύγου της. Η λιβανέζικη Al Nahar μετέδωσε πως το θανατηφόρο συμβάν εκτυλίχθηκε στην περιοχή Hardh στη βορειοδυτική Υεμένη, στα σύνορα με τη Σαουδική [...]