Loading...
You are here:  Home  >  ΑΠΟΨΕΙΣ & ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ  >  Current Article

Για έναν ευρωπαϊκό λαό

  /   08/10/2013  /   Σχόλια

Europe_Dead_endΚαθώς η Ισπανία δεν είναι κράτος-έθνος, οι διάφοροι εθνικισμοί τη θεωρούν εύκολο θύμα για την ανάδειξη των διαφόρων επιμέρους εθνικών κοινοτήτων της. Κατ’ αναλογία λέγεται πως ελλείψει ευρωπαϊκού λαού ίσως θα ήταν προτιμότερο να σταματήσει η εμβάθυνση του ευρωπαϊκού εγχειρήματος.

Αλλά αν είναι αλήθεια πως ένα κράτος χωρίς κοινή γλώσσα και πολιτισμό είναι δυσκολότερο να αυτοκυβερνηθεί, είναι επίσης αλήθεια πως η εξιδανίκευση της κοινής γλώσσας και των κοινών ηθών και εθίμων ουδέποτε ήταν πολύ καλή ιδέα.

Ο εθνικισμός συρρικνώνει την οικουμενική ιδέα της αλληλεγγύης στους «ομοίους» μας: διαμέσου της οικογένειας, της παρέας, των φίλων, η συμπάθεια απευθύνεται αποκλειστικά στην «ευρεία οικογένεια» των ομοεθνών, σε όλους όσοι μοιράζονται την ίδια γλώσσα και προβάλλουν μια συγκεκριμένη εικόνα του κόσμου.

Κοντολογίς: η νατουραλιστική ιδέα πως η εμπάθεια/ο αλτρουισμός οφείλουν να αναπτύσσονται σε ομόκεντρους κύκλους είναι λανθασμένη. Το να επεκτείνουμε/σταματάμε την ένδειξη αλληλεγγύης μόνο στο «λαό» μας, είναι παραλογισμός. Αλλά όλα τα παραπάνω θεμελιώνονται σε μια ακόμα χειρότερη πλάνη: πως «κάθε γλωσσική κοινότητα διαφέρει τόσο πολύ από τον υπόλοιπο κόσμο που οφείλει να αυτο-κυβερνιέται».

Για να μιλήσουμε για την Ευρώπη: η απουσία μιας κοινής γλώσσας δυσχεραίνει πράγματι τη ρέουσα και άμεση συλλογική διαβούλευση. Ωραία, να το διορθώσουμε αυτό. Είναι επίσης αλήθεια πως κάθε γλώσσα μας είναι πολύτιμη -χωρίς αυτή δεν μπορούμε να σκεφτούμε τον κόσμο. Αλλά πολύ περισσότερο από το να μας περιορίζει στα θραύσματα της κοινωνικής μας καθημερινότητας, κάθε γλώσσα είναι μάλλον ένα εργαλείο που μας επιτρέπει να επικοινωνούμε -και να αποτυπώνουμε την πολλαπλότητα των συνθηκών διαβίωσής μας. Η εκμάθηση ξένων γλωσσών, η μετάφραση, η καταξίωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποδεικνύουν πως ανεξαρτήτως της ομιλούμενης γλώσσας, ζούμε επίσης σε ένα κοινό κόσμο και καλούμαστε όλοι να αντιμετωπίσουμε τα κοινά, απτά προβλήματά του.

Ας δούμε τώρα τα αποτελέσματα της ισοπεδωμένης εθνοκεντρικής προσέγγισης: καθώς είμαστε διαφορετικοί και οι δυνατότητες επίδειξης αλτρουισμού είναι περιορισμένες, οφείλουμε να περιορίσουμε την αλληλεγγύη στους ομοίους μας. Αλλά αυτή η αντιμετώπιση παρακάμπτει κάθε δημοκρατικό κριτήριο: αν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε είναι υπερεθνικά, οι πολιτικές αντιμετώπισής τους δεν μπορεί παρά να είναι επίσης υπερεθνικές.

Πολιτική ολοκλήρωση

Μπορούμε να καταλήξουμε στο συμπέρασμα πως προκειμένου να αποκαταστήσει τη δημοκρατική της νομιμοποίηση, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) οφείλει να ολοκληρωθεί πολιτικά δημιουργώντας τεχνητά ένα νέο δήμο. Αντιστρόφως, αυτό θα πρέπει να οδηγήσει στην παγκοσμιοποίηση του διεθνούς δικαίου, ήτοι τη διαδικασία μέσω της οποίας το διεθνές δίκαιο -που σήμερα αφορά μόνο τα ισχυρότερα κράτη- θα μεταβληθεί σε δικαίωμα που θα ασκείται από -και για- τους πολίτες του κόσμου. Αλλά τι να κάνουμε με την ΕΕ, που υποφέρει από την απουσία εκείνων των θεμελιωδών χαρακτηριστικών θεμελίων που να επιτρέπουν την ανάδειξή της ως μιας αυθεντικά υπερεθνικής ποιοτικής δημοκρατίας;

Η λύση είναι κατ’ ανάγκην η εθελούσια διαμόρφωση της κοινωνικής πραγματικότητας. Ο Χάμπερμας (Habermas) επισημαίνει πως «κάθε στοιχείο ανθρωπίνου πολιτισμού, συμπεριλαμβανομένης της ομιλίας και της γλώσσας, είναι μια κατασκευή. Κι αν τα περισσότερα εξ αυτών δεν έγιναν σκόπιμα, οι νομικές διευθετήσεις είναι οι πιο τεχνητές αυτών των κατασκευών». Παρομοίως, προκειμένου να υπερβούμε μια σειρά από πολιτιστικές δομές που καθορίζουν τη ζωή μας (σύνορα, θεσμούς, κώδικες, γλώσσες κ.ο.κ.) και να φθάσουμε στην υπερεθνική αλληλεγγύη, φαίνεται αναγκαίο να εκχωρήσουμε περισσότερες εξουσίες στο ευρωκοινοβούλιο, που καλείται να προωθήσει την πολιτικότητα και να νομοθετεί μαζί με το συμβούλιο (τα κράτη-μέλη) -αλλά και να δημιουργήσουμε αυθεντικά ευρωπαϊκά κόμματα.

Έτσι θα ανασταινόταν το ευρωπαϊκό εγχείρημα, που σήμερα μας ενδιαφέρει μόνο για να δούμε τι κέρδη μπορεί να αποκομίσει η χώρα μας -ή το άτομό μας- από αυτό. Το να ψηφίζουμε ευρωπαϊκά κόμματα αντιθέτως, θα μας οδηγήσει στο να συζητούμε και να νομοθετούμε δημοκρατικά για τα πολλά κοινά μας προβλήματα· τα μέσα μαζικής ενημέρωσης (ΜΜΕ) θα διερμηνεύουν και θα αναμεταδίδουν σε κάθε δημόσια σφαίρα τις βασικές τεχνικές πληροφορίες και τα συμφέροντα που διακυβεύονται. Μαζί με την διεθνοποίηση των διαφόρων σφαιρών της δημοσίας ζωής, η άνθηση μιας αυθεντικά ευρωπαϊκής πολιτικής κοινότητας θα συμβάλει ώστε τα ατομικά συμφέροντα να συγχωνευθούν σε ένα κοινό πολιτικό πλαίσιο.

Σφυρηλατώντας την αλληλεγγύη

Από τη στιγμή που οι πολίτες με τους οποίους θα συναφθεί αυτό το κοινωνικό συμβόλαιο είναι οι Ευρωπαίοι, η λογοδοσία και η επιρροή θα δημιουργήσουν δεσμούς αλληλεγγύης, αυτό το αίσθημα συνύπαρξης που συνδέεται ευθέως με τη δημοκρατική διακυβέρνηση. Δεν θα είναι τόσο δύσκολο για τους Ευρωπαίους, που ήδη μοιράζονται τόσα πολλά (από τους παγκοσμίους πολέμους και τον πεφωτισμένο ορθολογισμό στην επίλυση των προβλημάτων με πρακτικό τρόπο: με ανεκτικότητα, κράτος δικαίου, δημοκρατία κ.λπ). Αυτή είναι η βάση να διαμορφωθεί μια ευρύτερη συλλογική ταυτότητα, αρκετά ισχυρή ώστε να πείθει τους Γερμανούς κα καταβάλλουν μέρος της φορολογίας των Ελλήνων.

Επιπροσθέτως, η υπερψήφιση ευρωπαϊκών κομμάτων με αυθεντική νομοθετική και εκτελεστική εξουσία, θα έκαμπτε τις επικρίσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η ΕΕ για γραφειοκρατική και μερκαντιλιστική λειτουργία και τον διακυβερνητισμό (διάβαζε: εθνικισμό) της, που εξαναγκάζει τους πιο αδύναμους να υποκύπτουν στις διαθέσεις των ισχυρότερων. Μόνο αν υπάρξει εναλλαγή και κυκλικότητα η ΕΕ θα πάψει να θεωρείται ένα ελιτιστικό σχέδιο που σήμερα τείνουμε να απορρίπτουμε. Ένα σχέδιο που δεν θα έχει υπεξαιρεθεί, αλλά θα διευθύνεται από κόμματα που θα λογοδοτούν σε μας, αν δεν θέλουν να βρεθούν στα έδρανα της αντιπολίτευσης.

Η καλύτερη αναδιανομή και η αποτελεσματικότητα της λαϊκής εξουσίας θα επεκτείνει το δήμο. Αυτός είναι ο λόγος που η πολιτική αριστερά δεν πρέπει να αντιτίθεται στο ευρωπαϊκό εγχείρημα, αλλά στο σημερινό μονολιθικό του χαρακτήρα.

 

Πηγή: elpais.es

  • ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ

    • ΠικετίΠικετί: Η Γερμανία δεν έχει αποπληρώσει ποτέ τα χρέη της
      Ο σούπερσταρ Γάλλος οικονομολόγος Τομά Πικετί κατακεραύνωσε τη στάση της Γερμανίας απέναντι στο χρέος, σε μια ιδιαίτερα επιθετική συνέντευξη στη Die Ziet. DIE ZEIT: Θα πρεπε εμείς οι Γερμανοί να χαιρόμαστε που η Γαλλία έχει ευθυγραμμιστεί με τη Γερμανία στο δόγμα της λιτότητας; Τομά Πικετί: Βεβαίως και όχι. Αυτό δεν είναι κάτι που θα έπρεπε να [...]
    • Aaron SwartzΡέκβιεμ στον Aaron Swartz, τον 'Τσε Γκεβάρα της ψηφιακής εποχής'
      Το εξαιρετικό νέο ντοκιμαντέρ The Internet’s Own Boy: The Story of Aaron Swartz δεν ρίχνει φως μόνο στη ζωή ενός αδικοχαμένου οραματιστή, αλλά γενικότερα στο ζήτημα της ελευθερίας της πληροφορίας στις μέρες μας. Ο Aaron Swartz ήταν μια εντελώς ιδιάζουσα περίπτωση, καθώς συνδύαζε ένα ασύλληπτο ταλέντο στον προγραμματισμό (μεταξύ άλλων υπήρξε εκ των δημιουργών του RSS [...]
    • 3χρονη νύφη στο ΑφγανιστάνΥεμένη: 8χρονη πέθανε τη νύχτα του βεβιασμένου γάμου της
      Ένα κορίτσι 8 χρονών που είχε αναγκαστεί να παντρευτεί πέθανε τη νύχτα του γάμου της από εσωτερικά τραύματα που προκλήθηκαν από σεξουαλική δραστηριότητα. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων διεθνώς καλούν για τη σύλληψη του 40χρονου συζύγου της. Η λιβανέζικη Al Nahar μετέδωσε πως το θανατηφόρο συμβάν εκτυλίχθηκε στην περιοχή Hardh στη βορειοδυτική Υεμένη, στα σύνορα με τη Σαουδική [...]