Loading...
You are here:  Home  >  ΑΠΟΨΕΙΣ & ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ  >  Current Article

Πιο αμερικανική Ευρώπη ή πιο ευρωπαϊκές ΗΠΑ;

  /   16/10/2013  /   Σχόλια

USA vs Europe

Καιρό τώρα, ακούς ότι η λύση για τα αδιέξοδα της Ευρωζώνης περιλαμβάνει «περισσότερη Ευρώπη». Την ενίσχυση δηλαδή κεντρικών θεσμών (και ταμείων) που θα λειτουργήσουν ως δίχτυ ασφαλείας για τα κατά καιρούς πιεζόμενα οικονομικά των χωρών-μελών. Με μια τέτοια «ομοσπονδιακή» οργάνωση, η ευκαιριακή αδυναμία μιας χώρας δεν θα την εκθέτει απροστάτευτη στους ανέμους των διεθνών αγορών, δεν θα απειλεί το κοινό νόμισμα: αλλά η Ενωση θα παρέχει ομπρέλα εγγύησης και προστασίας στο χρέος των μεμονωμένων χωρών, με τον ίδιο τρόπο που η ομοσπονδιακή ασπίδα της Ουάσιγκτον προστάτεψε από τα χειρότερα στα χρεοστάσια της πολιτείας της Καλιφόρνιας ή της πόλης του Ντιτρόιτ.

***

Θα εκπλαγείς όταν διαπιστώσεις ότι –εν μέσω πολιτικού αδιεξόδου στο Καπιτώλιο– μια από τις ταχύτερα αναπαραγόμενες ιδέες για τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι τώρα η ακριβώς αντίθετη: «Αποκέντρωση», ως διέξοδος από την κρίση. Μπροστά στον δημοσιονομικό γκρεμό και στην απειλή χρεοστασίου της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, η συγκέντρωση του χρέους σε ένα ισχυρό κέντρο ξαφνικά μοιάζει παράτολμη. Ο Τζον Οθερς, ένας από τους πιο έγκυρους Ευρωπαίους αρθρογράφους, διαδίδει την ιδέα που διατυπώνει ο Νασίμ Τάλαμπ, ο συγγραφέας του «Μαύρου κύκνου», best seller αυτής της κρίσης, τον οποίο άλλοι θεωρούν «διάνοια» και άλλοι «τσαρλατάνο».

***

Σε άρθρο του στους Financial Times με τίτλο «H κοινή λογική πίσω από τα ρητορικά στολίδια του Τάλαμπ», ο Οθερς εξηγεί: Σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης μια χρεοκοπία δεν μπορεί να απειλήσει το σύστημα, όπως έδειξε η καλοκαιρινή περιπέτεια του Ντιτρόιτ το καλοκαίρι. Επιπλέον, αν η απειλή του χρεοστασίου κρέμεται πάνω από τα κεφάλια των τοπικών αρχόντων, θα νιώθουν πιο έντονη την πίεση για υπευθυνότητα στη διαχείριση. (εδώ, ο Σόιμπλε θα νιώθει δικαιωμένος…) Σε εθνικό επίπεδο, όμως, το σύστημα είναι πιο εύθραυστο: «Σε μια καταστροφή, ένας ψηλός πύργος είναι πιο πιθανό να πέσει από το γρασίδι». Το συμπέρασμα που προκύπτει από την ανάλυση είναι ότι το ομοσπονδιακό χρέος των ΗΠΑ πρέπει να «αποκεντρωθεί» – γιατί χρεοκοπία σε κεντρικό επίπεδο είναι αδιανόητη.

***

Τι λένε αυτά τα συμπεράσματα για τον σχεδιασμό εξόδου από την κρίση; Για να είναι ισχυρή μια οικονομία πρέπει να «ενώνει τους κουμπαράδες», ώστε να δημιουργεί αξιοπιστία στους επενδυτές για τις περιφερειακές εστίες προβλημάτων; Ή να αποκεντρώνει, να μοιράζει τον κίνδυνο και τα χρέη, ώστε να μην απειλείται η αξιοπιστία της κεντρικής διοίκησης. Πρέπει να κινηθεί πιο αμερικανικά η Ευρώπη; Πιο ευρωπαϊκά οι ΗΠΑ; Ή και τα δύο μαζί; Η σύγχυση είναι εμφανής. Η διατύπωση της στρατηγικής διαμορφώνεται ανάλογα με αυτό που λείπει σε κάθε περιοχή: Η Αμερική «παραέχει» συγκεντρωτική ομοσπονδία. Η Ευρώπη «παραέχει» συγκεντρωτικά κράτη. Τώρα που οι αντίστοιχες οντότητες κλατάρουν, ζητούν διέξοδο από αυτές που έχουν μείνει προστατευμένες από υπερδανεισμό. Τραπεζική ένωση/συντονισμός προϋπολογισμών, στην Ευρώπη· αποκέντρωση διοίκησης και δανεισμού, στις ΗΠΑ.

***

Μπορεί η Αμερική να γίνει Ευρώπη διατηρώντας τα πλεονεκτήματα της αξιοπιστίας ενός ισχυρού κέντρου; Μπορεί η Ευρώπη να γίνει ομοσπονδία, διατηρώντας την επίφαση ανεξαρτησίας για τα μέλη της; Μπορούν να κάνουν τα παραπάνω κατά παραγγελία; Μοιάζει με δίαιτα που επιτρέπει μιλφέιγ – και στην πραγματικότητα είναι δυσκολότερο. Γιατί το αποτέλεσμά της το κρίνουν οι αγορές. Η Δύση πρέπει να συνηθίσει να πατάει σε δύο βάρκες.  

// Το παρόν άρθρο δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή

  • ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ

    • ΠικετίΠικετί: Η Γερμανία δεν έχει αποπληρώσει ποτέ τα χρέη της
      Ο σούπερσταρ Γάλλος οικονομολόγος Τομά Πικετί κατακεραύνωσε τη στάση της Γερμανίας απέναντι στο χρέος, σε μια ιδιαίτερα επιθετική συνέντευξη στη Die Ziet. DIE ZEIT: Θα πρεπε εμείς οι Γερμανοί να χαιρόμαστε που η Γαλλία έχει ευθυγραμμιστεί με τη Γερμανία στο δόγμα της λιτότητας; Τομά Πικετί: Βεβαίως και όχι. Αυτό δεν είναι κάτι που θα έπρεπε να [...]
    • Aaron SwartzΡέκβιεμ στον Aaron Swartz, τον 'Τσε Γκεβάρα της ψηφιακής εποχής'
      Το εξαιρετικό νέο ντοκιμαντέρ The Internet’s Own Boy: The Story of Aaron Swartz δεν ρίχνει φως μόνο στη ζωή ενός αδικοχαμένου οραματιστή, αλλά γενικότερα στο ζήτημα της ελευθερίας της πληροφορίας στις μέρες μας. Ο Aaron Swartz ήταν μια εντελώς ιδιάζουσα περίπτωση, καθώς συνδύαζε ένα ασύλληπτο ταλέντο στον προγραμματισμό (μεταξύ άλλων υπήρξε εκ των δημιουργών του RSS [...]
    • 3χρονη νύφη στο ΑφγανιστάνΥεμένη: 8χρονη πέθανε τη νύχτα του βεβιασμένου γάμου της
      Ένα κορίτσι 8 χρονών που είχε αναγκαστεί να παντρευτεί πέθανε τη νύχτα του γάμου της από εσωτερικά τραύματα που προκλήθηκαν από σεξουαλική δραστηριότητα. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων διεθνώς καλούν για τη σύλληψη του 40χρονου συζύγου της. Η λιβανέζικη Al Nahar μετέδωσε πως το θανατηφόρο συμβάν εκτυλίχθηκε στην περιοχή Hardh στη βορειοδυτική Υεμένη, στα σύνορα με τη Σαουδική [...]