Loading...
You are here:  Home  >  ΑΠΟΨΕΙΣ & ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ  >  Current Article

Economist: Ο Βορράς πρέπει να κάνει περισσότερα από το να διαμαρτύρεται για το Νότο

  /   29/03/2013  /   Σχόλια

economist north v south

Είναι αξιοσημείωτο, γράφει ο Economist στο τελευταίο τεύχος του, ότι οι χώρες της Βαλτικής έχουν τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ πολλές από τις Μεσογειακές χώρες είναι αυτές που βρίσκονται σε μεγαλύτερη ύφεση. Οι λόγοι είναι πολλοί και σύνθετοι, σημειώνει, αλλά προς το παρόν ο Βορράς και ο Νότος δικαιώνουν τα στερεότυπα: η Κύπρος ως ο τόπος γέννησης της όμορφης, αλλά άστατης Αφροδίτης, που αναδύθηκε μέσα από τα κύματα της Πάφου. Η Φινλανδία, στον αντίποδα, ως η πατρίδα του μυθικού ήρωα Βαϊναμόινεν, του μοναχικού βάρδου, από το επικό φινλανδικό έργο Καλεβάλα. Ο ήρωας του Βορρά γεννήθηκε από τα κύματα της πρωτόγονης θάλασσας, για να καλλιεργήσει την άγονη γη της Φινλανδίας.

Τα αισθήματα πικρίας μεταξύ Νότου και Βορρά επιδεινώνονται. Την στιγμή που οι Κύπριοι διαδηλωτές φώναζαν συνθήματα κατά της Γερμανίας, ο Φινλανδός πρωθυπουργός συγκάλεσε συνάντηση με άλλους Ευρωπαίους ηγέτες για να συζητήσουν πώς θα φέρουν μεγαλύτερη ‘δικαιοσύνη’ στα ευρωπαϊκά ζητήματα. ‘Αυτοί που ακολουθούν τους κανόνες’, δήλωσε, ‘δεν πρέπει να είναι αναγκασμένοι να παρέχουν χρήματα σε αυτούς που τους σπάνε’.

Οι όροι του πακέτου διάσωσης της Κύπρου αντικατοπτρίζουν την αγανάκτηση των πιστωτών. Οι καταθέτες κλήθηκαν να πληρώσουν το τίμημα για έναν υπερμεγέθη χρηματοπιστωτικό τομέα που βασιζόταν σε μαύρα ρωσικά λεφτά και είχε υπερβολική έκθεση στην Ελλάδα. Η προτεραιότητα των Βορείων ήταν να αποφύγουν τα λάθη που έκαναν στην Ελλάδα, όπου οι χώρες της Ευρωζώνης δάνεισαν στην Αθήνα περισσότερα χρήματα από όσα αυτή θα μπορούσε ποτέ να αποπληρώσει.

 Οι Φινλανδοί, οι Ολλανδοί και οι Γερμανοί θέλουν την ευρωζώνη να εστιάζει περισσότερο στην τήρηση των κοινών κανόνων, παρά στην κοινή ανάληψη ρίσκων.

Η σκληρή στάση της Φινλανδίας εδράζεται σε κάποιο βαθμό στην ιστορία αυτοσυντήρησης της χώρας. Ένας μικρός πληθυσμός που πολέμησε μόνος ενάντια στη Σοβιετική Ένωση και τη Γερμανία, και αργότερα, κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, αποτέλεσε ‘μαξιλάρι ασφαλείας’ ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση.

Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και το σκάσιμο της φούσκας των ακινήτων ώθησαν τη Φινλανδία σε μεγάλη ύφεση και τραπεζική κρίση: από το 1990 έως το 193 το ΑΕΠ της μειώθηκε κατά 10%, οι τιμές των ακινήτων έπεσαν 40%, ενώ το εθνικό της νόμισμα έχασε το 30% της αξίας του. Η χώρα δεν αναζήτησε  εξωτερική βοήθεια και οι περισσότεροι οικονομολόγοι συμφωνούν πως ήταν οι μεταρρυθμίσεις κατά τη διάρκεια της κρίσης που έθεσαν τις βάσης για την ισχυρή ανάκαμψή της που συμβολίζεται από την άνοδο της Νόκια. Έχοντας υιοθετήσει το ευρώ, η στάση της Φινλανδίας απέναντι στις μεσογειακές χώρες είναι κυνική: σταματήστε να διαμαρτύρεστε και προχωρήστε με τις μεταρρυθμίσεις. Κοιτάξτε, λένε, τις Βαλτικές χώρες: πέρασαν σκληρή κρίση και εσωτερική υποτίμηση με σταθερές ισοτιμίες, αλλά τώρα αναπτύσσονται με τους μεγαλύτερους ρυθμούς στην Ευρώπη. Πολλές ‘Club Med’ χώρες μιλάνε για έξοδο από το ευρώ, αλλά οι ‘Club Balt’ θέλουν ακόμη να μπούνε.

Ο τρόπος που η Φινλανδία απελευθέρωσε τις αγορές της, επενδύοντας παράλληλα στην εκπαίδευση και την τεχνολογία, ενώ διατήρησε ένα γενναιόδωρο κοινωνικό κράτος, χωρίς όμως να δημιουργεί χρέος, είναι αξιέπαινος. Όμως οι Φινλανδοί δεν πρέπει να φτάνουν στο σημείο της ύβρεως. Οποιαδήποτε χώρα μπορεί να βρεθεί απροσδόκητα σε μπελάδες και η Φινλανδία δεν εξαιρείται από αυτόν τον κανόνα. Η κάποτε πανίσχυρη Νόκια βρίσκεται σε πτώση. Η προσαρμογή μέσα σε νομισματική ένωση, όπου είναι αδύνατη η υποτίμηση και η χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής, είναι πολύ πιο δύσκολη, ειδικά όταν οι γειτονικές χώρες βρίσκονται και αυτές σε ύφεση και οι χώρες με υγιείς προϋπολογισμούς συμπεριφέρονται συντηρητικά. Αν η Φινλανδία είχε περάσει την κρίση της όντας στην ευρωζώνη, ο πόνος που βίωσαν οι πολίτες της θα ήταν πολύ πιο έντονος. Πόσο μεγαλύτερη απήχηση θα είχε το εθνικιστικό κόμμα ‘Αληθινοί Φινλανδοί’ τότε; Και μετά από πόσο καιρό θα άρχιζε η Ευρώπη να μιλάει για Finxit;

Η μεγαλύτερη απειλή για την επιβίωση του ευρώ είναι η όλο και περισσότερο δηλητηριώδεις πολιτικές των πακέτων διάσωσης, τόσο στο Βορρά, όσο και στο Νότο. Οι Βόρειοι έχουν κάθε δικαίωμα να απαιτούν υπευθυνότητα από αυτούς στους οποίους παρέχουν βοήθεια. Όμως έχουν και οι ίδιοι υποχρεώσεις: οφείλουν να επιδεικνύουν ρεαλισμό στον σχεδιασμό των πακέτων διάσωσης έτσι ώστε να μην επιβάλλουν περισσότερο πόνο απ’ ότι χρειάζεται, να καθυστερήσουν τις εγχώριες πολιτικές λιτότητας ώστε να επιτρέψουν στους υπολοίπους να ανακάμψουν και να οικοδομήσουν μια τραπεζική ένωση που θα οδηγήσει σε ένα αξιόπιστο χρηματοπιστωτικό οικοδόμημα στην Ευρώπη. Ήρθε η ώρα να αρχίσουν να κάνουν αυτά τα βήματα, αντί να περιορίζονται σε δηλώσεις δυσαρέσκειας για τον ‘απείθαρχο’ Νότο. Μόνο έτσι θα μπορέσει η Ευρώπη να σταθεί στα πόδια της και πάλι.

  • ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ

    • ΠικετίΠικετί: Η Γερμανία δεν έχει αποπληρώσει ποτέ τα χρέη της
      Ο σούπερσταρ Γάλλος οικονομολόγος Τομά Πικετί κατακεραύνωσε τη στάση της Γερμανίας απέναντι στο χρέος, σε μια ιδιαίτερα επιθετική συνέντευξη στη Die Ziet. DIE ZEIT: Θα πρεπε εμείς οι Γερμανοί να χαιρόμαστε που η Γαλλία έχει ευθυγραμμιστεί με τη Γερμανία στο δόγμα της λιτότητας; Τομά Πικετί: Βεβαίως και όχι. Αυτό δεν είναι κάτι που θα έπρεπε να [...]
    • Aaron SwartzΡέκβιεμ στον Aaron Swartz, τον 'Τσε Γκεβάρα της ψηφιακής εποχής'
      Το εξαιρετικό νέο ντοκιμαντέρ The Internet’s Own Boy: The Story of Aaron Swartz δεν ρίχνει φως μόνο στη ζωή ενός αδικοχαμένου οραματιστή, αλλά γενικότερα στο ζήτημα της ελευθερίας της πληροφορίας στις μέρες μας. Ο Aaron Swartz ήταν μια εντελώς ιδιάζουσα περίπτωση, καθώς συνδύαζε ένα ασύλληπτο ταλέντο στον προγραμματισμό (μεταξύ άλλων υπήρξε εκ των δημιουργών του RSS [...]
    • 3χρονη νύφη στο ΑφγανιστάνΥεμένη: 8χρονη πέθανε τη νύχτα του βεβιασμένου γάμου της
      Ένα κορίτσι 8 χρονών που είχε αναγκαστεί να παντρευτεί πέθανε τη νύχτα του γάμου της από εσωτερικά τραύματα που προκλήθηκαν από σεξουαλική δραστηριότητα. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων διεθνώς καλούν για τη σύλληψη του 40χρονου συζύγου της. Η λιβανέζικη Al Nahar μετέδωσε πως το θανατηφόρο συμβάν εκτυλίχθηκε στην περιοχή Hardh στη βορειοδυτική Υεμένη, στα σύνορα με τη Σαουδική [...]