Loading...
You are here:  Home  >  ΑΠΟΨΕΙΣ & ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ  >  Current Article

Περί μετανάστευσης, ασύλου και Δουβλίνου 2

  /   14/10/2013  /   Σχόλια

Δουβλίνο 2

Οι δύο πρόσφατες τραγωδίες της Λαμπεντούζα θα μπορούσαν να είναι άλλη μια θλιβερή υπενθύμιση του σιωπηλά αποδεκτού δράματος που διεξάγεται έξω από τα τείχη του φρουρίου που ονομάζεται Ευρωπαϊκή Ένωση, αν δεν αποτελούσαν ταυτόχρονα και μια σημαντική πολιτικά αφορμή για να ανάψει έντονος ευρωπαϊκός πολιτικός διάλογος για το μεταναστευτικό.

Ο Νότος εκφράζει εύλογη και έντονη δυσαρέσκεια για τις δυσανάλογες μεταναστευτικές ροές που δέχεται τα τελευταία χρόνια και που έχουν μετατρέψει την περιφέρεια της Ένωσης  σε φυλακή για τους μετανάστες προερχόμενους εξ Αφρικής και Μέσης Ανατολής. Σε αυτό το πλαίσιο ζητάει την ενίσχυση της δράσης της Frontex (υπηρεσία που εξασφαλίζει την επιχειρησιακή συνεργασία των χωρών στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ), η οποία έχει υπάρξει πρακτικά αποτελεσματική, περισσότερο στην βάση του δόγματος αναχαίτισης-αποτροπής των ανθρώπινων ροών παρά στην κατεύθυνση της πρόληψης και διάσωσης.

Η ΕΕ ήδη από τη συμφωνία Σένγκεν αλλά και το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο (2008) δεν κρύβει την διαχρονική απροθυμία της να δεχτεί εύκολα οικονομικούς μετανάστες εντός της επικράτειας της. Αυτό έχει να κάνει με σύνθετους οικονομικούς-κοινωνικούς-πολιτισμικούς παράγοντες που δεν είναι επί της παρούσης να αναλυθούν. Νομοθετικά μιλώντας, υπάρχουν τόσες μεταναστευτικές πολιτικές όσα και τα κράτη-μέλη και η δημιουργία ενιαίας μεταναστευτικής πολιτικής που θα έθετε την κατάσταση σε μια πιο ορθολογική βάση φαντάζει ακόμη δρόμος μακρύς. Προς το παρόν υπάρχουν κάποια ελάχιστα κριτήρια εναρμονισμού των πολιτικών των κρατών-μελών αλλά η έλλειψη υπερεθνικών θεσμών την δεδομένη χρονική στιγμή κάνει αφόρητα αισθητή τη παρουσία της.

Συμβαίνει η  επιχειρηματολογία για μια πανευρωπαϊκή αντιμετώπιση του μεταναστευτικού ζητήματος να συμπεριλαμβάνει στην συλλογιστική της και το περίφημο Δουβλίνο 2,κανονισμό που αφορά τους αιτούντες διεθνούς προστασίας (άσυλο) στην προσπάθεια τους να ενταχθούν στο καθεστώς διεθνούς ή επικουρικής προστασίας (να χαρακτηριστούν ως πρόσφυγες).  Οι αιτούντες άσυλο είναι αρκετά μικρότερο ποσοστό των μεταναστευτικών ροών σε σχέση με τους οικονομικούς μετανάστες που πολιορκούν την Ευρώπη. Το Δουβλίνο 2 ρυθμίζει τα του κράτους υποδοχής αιτούντων (υποψηφίων προσφύγων δηλαδή) και όχι το μεταναστευτικό στο σύνολο του. Χαρακτηριστικά να αναφέρουμε ότι το 2009 σύμφωνα με στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ γίνανε 7857 αιτήματα για επιστροφές αιτούντων  από κράτη-μέλη προς Ελλάδα εκ των οποίων γίνανε δεκτά 2770 και τελικά πραγματοποιήθηκαν 995 επιστροφές. Από το 2011 οι περισσότερες χώρες της Ευρώπης έχουν αναστείλει τις επιστροφές αιτούντων ασύλου στην Ελλάδα φοβούμενες τις συστηματικές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο έδαφος της. Η μη επιστροφή αιτούντων άσυλο έχει υποστηριχτεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο εμμέσως με καταδικαστική απόφαση μεμονωμένης περίπτωσης κατά Ελλάδας και Βελγίου (2011) καθώς και με ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (2011) που λάθος ερμηνεύτηκε ως πανηγυρική δικαίωση της σκέψης για κατάργηση του Δουβλίνο 2 επειδή έτσι μας συμφέρει να λέμε.

Το σύστημα ασύλου της Ελλάδας είναι σχεδόν ανύπαρκτο και χρειάστηκε συστηματική διεθνής κατακραυγή προκειμένου κάπως να αρχίσει να λειτουργεί δίκαια και αποτελεσματικά. Δεν επεξεργαζόμαστε τις περισσότερες αιτήσεις πανευρωπαϊκά έχοντας τεράστιες επιβαρυντικές επιστροφές (αυτό το γνωρίζουν άπαντες) παρόλο που ο μύθος του κακού Δουβλίνο 2 υπονοεί κάτι τέτοιο. Τα στατιστικά διαψεύδουν κατηγορηματικά τον μύθο: το 2011 σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη έγιναν 277,400 αιτήσεις ασύλου εκ των οποίων οι 9,310 στην Ελλάδα, χρονιά που τα κράτη-μέλη αποφάσισαν όπως προείπαμε την αναστολή επιστροφών προς Ελλάδα μέχρι να εκσυγχρονιστεί το εθνικό της σύστημα ασύλου. Το 2012 αναγνωρίστηκε καθεστώς ασύλου σε 102,700 ανθρώπους εντός ΕΕ με ποσοστά πάνω από 20% αποδοχής αιτημάτων, όταν την ίδια στιγμή στην Ελλάδα γίνανε 625 αιτήσεις δεκτές από τις 12840 (4,86%). Τα προηγούμενα χρόνια είχαμε κάποια ντροπιαστικά νούμερα κάτω του 1%.

Πρακτικά οι βόρειες χώρες διαχειρίζονται ήδη περισσότερα αιτήματα ασύλου και πραγματικά είναι παράλογο να μιλάμε για δικαιότερη κατανομή των αιτούντων από τη στιγμή που εμείς οι ίδιοι έχουμε ένα μη λειτουργικό σύστημα ασύλου. Όπως παράλογο είναι και να “τσουβαλιάζουμε” την ανυπαρξία ενιαίας θεσμικής δράσης για το μεταναστευτικό με την εμμονική κατάργηση του κανονισμού Δουβλίνο 2 που αναφέρεται στους πρόσφυγες και μόνο, για να αποποιηθούμε το βάρος της διεθνούς ευθύνης που μας αναλογεί.

Προφανώς και η Ελλάδα όπως η Ιταλία, η Μάλτα, η Ισπανία κτλ αντιμετωπίζουν μεγάλες μεταναστευτικές πιέσεις (ειδικότερα η Ελλάδα που υπολογίζεται ότι δέχεται το 90% των ροών) και δικαίως θέτουν θέμα ενιαίας αντιμετώπισης του θέματος από τις υπόλοιπες χώρες, που δείχνουν ακόμη να κοιμούνται τον ύπνο του δικαίου αναφορικά με τα πολυσύνθετα και ανοργάνωτα ανθρώπινα ποτάμια που κατακλύζουν τη Μεσόγειο κάθε χρόνο. Προφανώς και οι βόρειες χώρες εθελοτυφλούν. Προφανώς και υπάρχει μεγάλη συμφόρηση στις χώρες υποδοχής και προφανώς είναι κατανοητό ότι  είναι δύσκολο να ξεχωρίσουν αυτοί που πραγματικά έχουν ανάγκη το άσυλο από τους οικονομικούς μετανάστες. Η επιτάχυνση των διαδικασιών εξέτασης ασύλου είναι ζήτημα καθαρά εθνικό όμως και μόνο έτσι πρέπει να το βλέπουμε χωρίς να αποπροσανατολίζεται η κοινή γνώμη με Δουβλίνα 2 που ρεαλιστικά δε μας επιβαρύνουν τόσο όσο νομίζουμε και που πραγματικά καμία σχέση δεν έχουν  με το πυρωμένο κάρβουνο που λέγεται μεταναστευτική πολιτική της ΕΕ. Η τελευταία αξίζει να αναλυθεί ξεχωριστά γιατί αξίζει ιδιαίτερης μνείας.

  • ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ

    • ΠικετίΠικετί: Η Γερμανία δεν έχει αποπληρώσει ποτέ τα χρέη της
      Ο σούπερσταρ Γάλλος οικονομολόγος Τομά Πικετί κατακεραύνωσε τη στάση της Γερμανίας απέναντι στο χρέος, σε μια ιδιαίτερα επιθετική συνέντευξη στη Die Ziet. DIE ZEIT: Θα πρεπε εμείς οι Γερμανοί να χαιρόμαστε που η Γαλλία έχει ευθυγραμμιστεί με τη Γερμανία στο δόγμα της λιτότητας; Τομά Πικετί: Βεβαίως και όχι. Αυτό δεν είναι κάτι που θα έπρεπε να [...]
    • Aaron SwartzΡέκβιεμ στον Aaron Swartz, τον 'Τσε Γκεβάρα της ψηφιακής εποχής'
      Το εξαιρετικό νέο ντοκιμαντέρ The Internet’s Own Boy: The Story of Aaron Swartz δεν ρίχνει φως μόνο στη ζωή ενός αδικοχαμένου οραματιστή, αλλά γενικότερα στο ζήτημα της ελευθερίας της πληροφορίας στις μέρες μας. Ο Aaron Swartz ήταν μια εντελώς ιδιάζουσα περίπτωση, καθώς συνδύαζε ένα ασύλληπτο ταλέντο στον προγραμματισμό (μεταξύ άλλων υπήρξε εκ των δημιουργών του RSS [...]
    • 3χρονη νύφη στο ΑφγανιστάνΥεμένη: 8χρονη πέθανε τη νύχτα του βεβιασμένου γάμου της
      Ένα κορίτσι 8 χρονών που είχε αναγκαστεί να παντρευτεί πέθανε τη νύχτα του γάμου της από εσωτερικά τραύματα που προκλήθηκαν από σεξουαλική δραστηριότητα. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων διεθνώς καλούν για τη σύλληψη του 40χρονου συζύγου της. Η λιβανέζικη Al Nahar μετέδωσε πως το θανατηφόρο συμβάν εκτυλίχθηκε στην περιοχή Hardh στη βορειοδυτική Υεμένη, στα σύνορα με τη Σαουδική [...]