Loading...
You are here:  Home  >  ΑΠΟΨΕΙΣ & ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ  >  Current Article

Χιλή, 1973: Η ‘άλλη’ 11η Σεπτεμβρίου

  /   12/09/2013  /   Σχόλια

Chilean troops make arrests during the military coup

Η 11η Σεπτεμβρίου έχει χαραχτεί στη μνήμη των περισσότερων ως η μέρα που οι ΗΠΑ δέχτηκαν τρομοκρατική επίθεση. Για τους Χιλιανούς όμως, η συγκεκριμένη μέρα παραπέμπει πολύ πιο έντονα στην 11η Σεπτεμβρίου 1973, όταν ο Αυγούστο Πινοσέτ κατέλαβε δια της βίας την εξουσία με πραξικόπημα υποκινούμενο από τη CIA, ανατρέποντας τη δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση του Σαλβαντόρ Αλιέντε.

Η χούντα του Πινοσέτ επρόκειτο να διαρκέσει 17 ολόκληρα χρόνια. Υπολογίζεται ότι 3.000 άνθρωποι δολοφονήθηκαν, άλλοι 29.000 υποβλήθηκαν σε βασανιστήρια, ενώ περίπου 200.000 αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα. Παράλληλα, έλαβε χώρα μια βίαιη διαδικασία που χαρακτηρίστηκε ως ‘πολιτική γενοκτονία’, δηλαδή μια συστηματική απόπειρα απάλειψης των μέχρι τότε αντιλήψεων περί πολιτικής και διακυβέρνησης. Πώς όμως έφτασε η Χιλή στο πραξικόπημα;

Το 1970, ο Σαλβαντόρ Αλιέντε εκλέγεται για πρώτη φορά πρόεδρος της Χιλής. Είχε τη στήριξη του κομμουνιστικού κόμματος και μικρότερων κομμάτων της Αριστεράς.

Allende

Ο Αλιέντε  ακολουθούσε μια πολιτική που βαφτίστηκε ‘ο χιλιανός δρόμος προς τον σοσιαλισμό’ (la vía chilena al socialismo). Κρατικοποίησε τον ορυκτό πλούτο της χώρας (συμπεριλαμβανομένων των ορυχείων χαλκού, η πλειονότητα των οποίων ανήκε σε αμερικανικά συμφέροντα) και τις τράπεζες, ενώ προχώρησε σε εκτεταμένη αναδιανομή γης υπέρ των φτωχών. Επίσης, εστίασε στη ριζική αναβάθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος της Χιλής και των υπηρεσιών υγείας. Η κυβέρνησή του έδωσε επίσης προτεραιότητα στο να φέρει τον πληθυσμό σε επαφή με την τέχνη και προώθησε τη μαζική συμμετοχή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Όσον αφορά στην εξωτερική πολιτική, ξεκίνησε συνεργασίες με Κούβα και Κίνα, με αποτέλεσμα να έρθει πλέον σε ανοιχτή ρήξη με τις ΗΠΑ.

Οι πολιτικές του Αλιέντε, όπως ήταν αναμενόμενο, είχαν προκαλέσει από την πρώτη στιγμή έντονη δυσφορία στις ΗΠΑ.

Ο Ρίτσαρντ Νίξον, συγκεκριμένα, δήλωσε πως δεν ήταν δυνατό να επιτραπεί η Χιλή να γίνει «άλλη μια Κούβα» και εμφανίστηκε αποφασισμένος να ανατρέψει τον Αλιέντε. Υπεύθυνος για να φέρει σε πέρας αυτή την αποστολή είναι ο Χένρι Κίσιγκερ.

Αρχικά, οι μυστικές υπηρεσίες των Η.Π.Α προσπαθούν να δωροδοκήσουν τον στρατό της Χιλής για να προβεί σε πραξικόπημα, μόλις ένα μήνα μετά τις εκλογές. Όμως, ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων, Ρενέ Σνάιντερ ήταν πιστός στο σύνταγμα και η πρώτη απόπειρα πραξικοπήματος απέτυχε. Ο Σνάιντερ βρέθηκε δολοφονημένος λίγες μέρες μετά.

Στη συνέχεια, ο Κίσιγκερ διάλεξε μια άλλη μέθοδο.  Δωροδόκησε τους φορτηγατζήδες που μετέφεραν τα τρόφιμα σταμάτησαν να κάνουν την δουλειά τους. Το κόστος αυτής της απεργίας ήταν 200 εκατομμύρια δολάρια για το κράτος της Χιλής, ενώ η C.I.A ξόδεψε τα διπλάσια. Παρ’ όλα τα δεινά που περνούσε η χώρα, η δημοτικότητα του Αλιέντε συνεχώς αυξανόταν.

‘Επειτα, οι Αμερικανοί οργάνωσαν το σχέδιο Ζ. Τον Ιούνιο του 1973 οργανώνεται ένα δεύτερο πραξικόπημα που κατεστάλη από τη νόμιμη ηγεσία του στρατού και τον στρατηγό Πρατς. Μετά την καταστολή, ο στρατηγός Πρατς συμβούλεψε τον Αlιέντε να δώσει όπλα ανοίγοντας τα οπλοστάσια. Ο Αλιέντε όμως απάντησε: «Όχι. Αυτή η επανάσταση θα γίνει χωρίς σταγόνα αίμα. Βασίζεται σε αξίες και όχι στην βία». Λίγες μέρες αργότερα, ο Αλιέντε θα αντικαταστήσει τον Πρατς με τον Πινοσέτ.

Έτσι, ξημέρωσε η 11η Σεπτεμβρίου του 1973.  Η φήμη για το επικείμενο πραξικόπημα πλανιόταν πάνω από την πόλη για μέρες. Στις 8 30 το πρωί κυκλοφόρησε η είδηση ότι το ναυτικό, ο στρατός ξηράς, η αεροπορία και η αστυνομία  είχαν ξεσηκωθεί  εναντίον του προέδρου Αλιέντε, εξαιτίας της οικονομικής, κοινωνικής και ηθικής κρίσης που βίωνε η χώρα. Του έδωσαν περιθώριο μέχρι τις 11 το πρωί να αποχωρήσει από το προεδρικό μέγαρο.

H τελευταία φωτογραφία του Αλιέντε

H τελευταία φωτογραφία του Αλιέντε, στο Προεδρικό Μέγαρο ενώ έχει ξεσπάσει το πραξικόπημα

O Αλιέντε αρνείται να αποχωρήσει. «Θα πληρώσω για την εμπιστοσύνη που μου έδειξαν οι άνθρωποι με τη ζωή μου».

Ο στρατός πραγματοποιεί την απειλή του. Στις 11 ακριβώς βομβαρδίζει το προεδρικό μέγαρο. Ο Αλιέντε αυτοκτονεί.  Λίγο πριν πεθάνει, απευθύνει το τελευταίο του διάγγελμα στους Χιλιανούς: «Εργάτες της χώρας μου, πιστεύω στη Χιλή και στο πεπρωμένο της.  Άλλοι άντρες θα ανταπεξέλθουν και θα ξεπεράσουν τις σκοτεινές αυτές στιγμές, που η προδοσία κερδίζει. Να έχετε στο νου σας, ότι σύντομα οι δρόμοι θα ανοιχτούν ξανά και θα οδηγήσουν τους ελεύθερους ανθρώπους σε μια καλύτερη κοινωνία. Ζήτω η Χιλή, ζήτω οι άνθρωποι, ζήτω οι εργάτες!»

 

  • ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ

    • ΠικετίΠικετί: Η Γερμανία δεν έχει αποπληρώσει ποτέ τα χρέη της
      Ο σούπερσταρ Γάλλος οικονομολόγος Τομά Πικετί κατακεραύνωσε τη στάση της Γερμανίας απέναντι στο χρέος, σε μια ιδιαίτερα επιθετική συνέντευξη στη Die Ziet. DIE ZEIT: Θα πρεπε εμείς οι Γερμανοί να χαιρόμαστε που η Γαλλία έχει ευθυγραμμιστεί με τη Γερμανία στο δόγμα της λιτότητας; Τομά Πικετί: Βεβαίως και όχι. Αυτό δεν είναι κάτι που θα έπρεπε να [...]
    • Aaron SwartzΡέκβιεμ στον Aaron Swartz, τον 'Τσε Γκεβάρα της ψηφιακής εποχής'
      Το εξαιρετικό νέο ντοκιμαντέρ The Internet’s Own Boy: The Story of Aaron Swartz δεν ρίχνει φως μόνο στη ζωή ενός αδικοχαμένου οραματιστή, αλλά γενικότερα στο ζήτημα της ελευθερίας της πληροφορίας στις μέρες μας. Ο Aaron Swartz ήταν μια εντελώς ιδιάζουσα περίπτωση, καθώς συνδύαζε ένα ασύλληπτο ταλέντο στον προγραμματισμό (μεταξύ άλλων υπήρξε εκ των δημιουργών του RSS [...]
    • 3χρονη νύφη στο ΑφγανιστάνΥεμένη: 8χρονη πέθανε τη νύχτα του βεβιασμένου γάμου της
      Ένα κορίτσι 8 χρονών που είχε αναγκαστεί να παντρευτεί πέθανε τη νύχτα του γάμου της από εσωτερικά τραύματα που προκλήθηκαν από σεξουαλική δραστηριότητα. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων διεθνώς καλούν για τη σύλληψη του 40χρονου συζύγου της. Η λιβανέζικη Al Nahar μετέδωσε πως το θανατηφόρο συμβάν εκτυλίχθηκε στην περιοχή Hardh στη βορειοδυτική Υεμένη, στα σύνορα με τη Σαουδική [...]