Loading...
You are here:  Home  >  ΑΠΟΨΕΙΣ & ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ  >  Current Article

Argo: Η μεγάλη απάτη

  /   26/02/2013  /   Σχόλια

Argo

Μετά την απονομή του Όσκαρ καλύτερης ταινίας στο Argo, τις διθυραμβικές κριτικές, τα δεκάδες εκατομμύρια σε εισπράξεις  και τις φήμες που ακούγονται για υποψηφιότητα του Μπεν Άφλεκ για τη θέση στη Γερουσία που αφήνει ο Τζον Κέρι, υπάρχει κάτι που πρέπει να ειπωθεί: Το Argo είναι μια απάτη.

Το Argo είναι ένα εύπεπτο συνονθύλευμα από πολυφορεμένα μοτίβα (ο εξωτικός Αμερικάνος αναζητητής της περιπέτειας, ο αποτυχημένος πατέρας που αναζητά την εξιλέωση κλπ) με ένα περιτύλιγμα γεωπολιτικής θεματολογίας που το κάνει να φαίνεται έξυπνο και του προσδίδει μια δήθεν αίσθηση βαρύτητας. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι αυτό που κάνει, το κάνει καλά: περνάει αυτά τα χολυγουντιανά κλισέ με ένα φρέσκο χέρι vintage 1970′s μπογιάς. Αλλά αυτή η τακτική είναι που κάνει την ταινία όχι απλά υπερεκτιμημένη, αλλά κατακριτέα, καθώς τα θετικά της στοιχεία τονίζουν ακόμα περισσότερο τα πολύ σημαντικότερα αρνητικά της και καταλήγει να  συμβολίζει την ανικανότητα του Χόλιγουντ να απεικονίσει τον κόσμο με ειλικρίνεια.

Ίσως η αηδία που νιώθω να μην ήταν τόσο έντονη αν η αρχική αλληλουχία σκηνών δεν προμήνυε μια δυνητικά καταπληκτική ταινία. Η ιστορία του προεπαναστατικού Ιράν, εστιασμένη στην ανάμιξη της CIA στα εσωτερικά της χώρας, οδηγώντας στη δημιουργία μιας διεφθαρμένης και καταπιεστικής κυβέρνησης και τελικά στην έξαρση της επανάστασης του 1979, αποδίδεται με τρόπο που κεντρίζει το ενδιαφέρον του θεατή. Μάλιστα, δίνει ένα ανθρώπινο πρόσωπο στον ιρανικό λαό, παρουσιάζοντάς τον ως θύμα αυτού του βίαιου καθεστώτος. Μόνο βάσει αυτής της εισαγωγής μπορώ να δικαιολογήσω το χαρακτηρισμό της ταινίας από τους κριτικούς ως διεισδυτική και προοδευτική, γιατί τίποτα από αυτά που ακολουθούν δε δικαιώνουν αυτά τα επίθετα.

ArgoΑντί να εστιάσει στην ευρύτερη εικόνα του επαναστατικού Ιράν, το Argo επικεντρώνεται στο γνωστό μοτίβο των ‘λευκών Αμερικάνων που κινδυνεύουν’. Οι καταπιεσμένοι Ιρανοί παρουσιάζονται πλέον ως μια οργισμένη ορδή από ζόμπι, οι ίδιοι σκουρόχρωμοι ανατολίτες διάβολοι που εμφανίζονται σε αμέτρητες άλλες χολιγουντιανές ταινίες -ένας σίγουρος τρόπος για να προκαλέσει φόβο στο αμερικάνικο κοινό. Αφού τους παρουσίασε ως θύματα στην εισαγωγή, η ταινία περιθωριοποιεί τους κατοίκους του Ιράν από την ίδια τους την ιστορία, υποβιβάζοντάς τους στο ρόλο του ‘κακού’. Όμως αυτή η ειρωνεία αποσκιάζεται από μια ακόμη μεγαλύτερη: Οι ήρωες της ταινίας, η CIA, είναι αυτοί που ευθύνονται για την καταστροφική κατάσταση που επικρατεί στο Ιράν. Και ο τελικός τους θρίαμβος επιτυγχάνεται μέσω της εξαπάτησης των ευκολόπιστων Ιρανών, κάτι που έρχεται ως επιστέγασμα τριών δεκαετιών εξαπάτησης και χειραγώγησης.

Το Argo μετατρέπει ένα από τα πιο σημαντικά επεισόδια της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής των τελευταίων 50 χρόνων σε ένα απλό συμπλήρωμα μιας ασήμαντης υπο-πλοκής. Ένας μεγάλος σκηνοθέτης θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα αριστούργημα εστιάζοντας στα πραγματικά κεντρικά γεγονότα όπως την επιχείρηση Eagle Claw, μια αποτυχημένη απόπειρα διάσωσης που είχε ως αποτέλεσμα δυο συντριβές ελικοπτέρων και αρκετούς νεκρούς Αμερικάνους στρατιώτες και οδήγησε στον πλήρη επαναπροσδιορισμό των στρατιωτικών στρατηγικών των ΗΠΑ. Φανταστείτε την τελευταία σκηνή του Zero Dark Thirty, αλλά με δυσάρεστο τέλος.

Δεν είμαι αφελής. Αναγνωρίζω πως μια ταινία δεν θα έβρισκε θετική ανταπόκριση στο αμερικανικό κοινό. Αλλά το να John Kerry, Ben Affleck, John Barroso, Richard Lugarισχυρίζεται κάποιος ότι αυτό είναι το καλύτερο που μπορούσαμε να κάνουμε για να απεικονίσουμε αυτό το ιστορικό επεισόδιο, δείχνει πως ως αμερικάνικο έθνος είμαστε τόσο εθισμένοι στα happy endings που αδιαφορούμε για την Ιστορία.

Παρατηρώντας την τεράστια επιτυχία της ταινίας, φαίνεται πως οι κριτικοί και το κοινό δεν διαθέτουν τις βασικές γνώσεις ιστορίας για να διαγνώσουν την προκλητική διαστρέβλωση -προς ίδιον όφελος- ενός μη κολακευτικού για την Αμερική παρελθόντος, καθώς και τα προσβλητικά χολιγουντιανά κλισέ: μια συλλογή από τυποποιημένους χαρακτήρες και καταστάσεις και μια σειρά από οριακές αποδράσεις από τριτοκοσμικούς όχλους που, προβλέψιμα, δεν είναι αρκετά έξυπνοι για να ακολουθήσουν τους Αμερικάνους. Σε κάποιους μπορεί να αρέσει αυτή η κινηματογραφική ανακύκλωση, αλλά το γεγονός παραμένει πως δεν ζούμε πια σε έναν κόσμο που μπορούμε να τη βγάζουμε καθαρή παράγοντας τέτοια φιλμ. Οφείλουμε να περιμένουμε από την ‘καλύτερη ταινία της χρονιάς’ να προσεγγίζει τη νέα παγκόσμια πραγματικότητα χρησιμοποιώντας φρέσκες μεθόδους, αντί για ξαναζεσταμένες συνταγές απλοϊκών ‘γεωπολιτικών θρίλερ’. Το Argo αντιμετωπίζει το κοινό του σαν να είναι οι ‘κακοί Ιρανοί’ που απεικονίζει: υπερβολικά ηλίθιοι και ευκολόπιστοι για να συνειδητοποιήσουν πως τους παραμυθιάζουν.

 

//slate.com

  • ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ

    • ΠικετίΠικετί: Η Γερμανία δεν έχει αποπληρώσει ποτέ τα χρέη της
      Ο σούπερσταρ Γάλλος οικονομολόγος Τομά Πικετί κατακεραύνωσε τη στάση της Γερμανίας απέναντι στο χρέος, σε μια ιδιαίτερα επιθετική συνέντευξη στη Die Ziet. DIE ZEIT: Θα πρεπε εμείς οι Γερμανοί να χαιρόμαστε που η Γαλλία έχει ευθυγραμμιστεί με τη Γερμανία στο δόγμα της λιτότητας; Τομά Πικετί: Βεβαίως και όχι. Αυτό δεν είναι κάτι που θα έπρεπε να [...]
    • Aaron SwartzΡέκβιεμ στον Aaron Swartz, τον 'Τσε Γκεβάρα της ψηφιακής εποχής'
      Το εξαιρετικό νέο ντοκιμαντέρ The Internet’s Own Boy: The Story of Aaron Swartz δεν ρίχνει φως μόνο στη ζωή ενός αδικοχαμένου οραματιστή, αλλά γενικότερα στο ζήτημα της ελευθερίας της πληροφορίας στις μέρες μας. Ο Aaron Swartz ήταν μια εντελώς ιδιάζουσα περίπτωση, καθώς συνδύαζε ένα ασύλληπτο ταλέντο στον προγραμματισμό (μεταξύ άλλων υπήρξε εκ των δημιουργών του RSS [...]
    • 3χρονη νύφη στο ΑφγανιστάνΥεμένη: 8χρονη πέθανε τη νύχτα του βεβιασμένου γάμου της
      Ένα κορίτσι 8 χρονών που είχε αναγκαστεί να παντρευτεί πέθανε τη νύχτα του γάμου της από εσωτερικά τραύματα που προκλήθηκαν από σεξουαλική δραστηριότητα. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων διεθνώς καλούν για τη σύλληψη του 40χρονου συζύγου της. Η λιβανέζικη Al Nahar μετέδωσε πως το θανατηφόρο συμβάν εκτυλίχθηκε στην περιοχή Hardh στη βορειοδυτική Υεμένη, στα σύνορα με τη Σαουδική [...]