Loading...
You are here:  Home  >  ΑΠΟΨΕΙΣ & ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ  >  Current Article

Ποιες θα είναι οι μεγάλες οικονομίες σε 15 χρόνια; Ποιός ξέρει;

  /   31/12/2013  /   Σχόλια

flags

 

Ιδού ο γρίφος που απασχολεί τους μελλοντολόγους, επενδυτές, οικονομολόγους και υπουργεία εξωτερικών. Ποια από τις σημερινές δέκα μεγαλύτερες οικονομίες θα τα πάει καλύτερα την επόμενη δεκαπενταετία; To 2013 οι ΗΠΑ κέρδισαν άνετα την πρώτη θέση: η οικονομία τους είναι διπλάσια εκείνης της Κίνας και δυόμισι φορές όσο εκείνη της 3ης Ιαπωνίας. Μετά την 4η Γερμανία ακολουθεί μια ομάδα κρατών που τις χωρίζουν λιγότερο από 1 τρις δολάρια: η Γαλλία μόλις ξεπερνάει τη Βρετανία που είναι 6η. Ακολουθούν η Βραζιλία, η Ρωσία, η Ιταλία, ο Καναδάς και η Ινδία, που λόγω της κατάρρευσης της ρουπίας δεν ανήκει πια στις 10 μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη.

Το τι αναμένεται να συμβεί στη συνέχεια -σύμφωνα τουλάχιστο με τη συμβατική οικονομική σκέψη- αποτυπώνεται με αξιοπιστία στην ετήσια οικονομική κατάταξη που δημοσίευσε πριν λίγες ημέρες το συντηρητικής απόχρωσης «κέντρο οικονομικών και επιχειρηματικών ερευνών» (CEBR). Οι ευρωπαϊκές οικονομίες, ιδίως η Γαλλία και η Ιταλία θα χάσουν πολλές θέσεις υπό το βάρος της υπερφορολόγησης, της κοινωνικής πρόνοιας και της γήρανσης του πληθυσμού. Η αδιάκοπη άνοδος της Κίνας προς την κορυφή θα συνεχιστεί, αλλά θα φτάσει εκεί το 2028, αργότερα δηλαδή από ότι προέβλεπε το CEBR πέρσι. Η Ινδία θα αναρριχηθεί στην τρίτη θέση. Η Ρωσία θα τα πάει καλά, όπως και το Μεξικό -και πιθανότατα η Βραζιλία. Αν το Ηνωμένο Βασίλειο συνεχίσει να συρρικνώνει το κράτος, να κρατάει χαμηλά τη φορολογία και να απορυθμίζει την αγορά εργασίας, αν παραμείνει ανοικτό στη μετανάστευση και αποδεσμευτεί από την Ευρώπη, μπορεί να χάσει μια μόνο θέση και το 2028 να είναι 7ο. Αλλά όσο καλά να τα πάνε οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο σε σχέση με την ηπειρωτική Ευρώπη, συνολικά η δύση θα συνεχίζει να χάνει έδαφος.

Στη Βρετανία, ο συντηρητικός τύπος πρόβαλε αυτές τις προβλέψεις θεωρώντας πως επιβεβαιώνουν πως ο Τζορτζ Όσμπορν (George Osborne) κινείται σωστά και ο ευρωσκεπτικισμός θριαμβεύει. Η «εξπρές» παιάνισε: «η ανθούσα Βρετανία θα πιάσει κορυφή ενώ η Ευρώπη βαλτώνει», ενώ η «μέιλ» αναφέρθηκε σε «αναγέννηση της Βρετανίας». Σύμφωνα με την εφημερίδα, το CEBR εξόπλισε τον υπουργό οικονομικών με ένα όπλο που «μπορεί να συντρίψει τη κινδυνολόγο και απατηλή ατζέντα των Εργατικών».

Χμμμ… «Ανθηρή» Βρετανία; «Αναγέννηση»; Το πρόβλημα είναι πως η οικονομική θεωρία που υποστηρίζει αυτές τις προβλέψεις βρίσκεται κι η ίδια σε κρίση. Δίνοντας έμφαση στη σημασία της μείωσης της φορολογίας, στην απορρύθμιση, στην αναπόφευκτη αποτελεσματικότητα των αγορών και τη συνεπαγόμενη αναπόφευκτη αναποτελεσματικότητα του κράτους ως αναπτυξιακού παράγοντα, παριστάνει πως η τελευταία τριακονταετία -κι ιδιαιτέρως η κρίση του 2008- δε συνέβησαν ποτέ. Υπό αυτούς ακριβώς τους όρους περιγράφει την κυρίαρχη οικονομική διδασκαλία και τη συζήτηση (που αντανακλάται στην έκθεση του CEBR και το διάλογο που πυροδότησε) η καθηγήτρια του πανεπιστημίου του Λονδίνου (UCL) Ουέντι Κάρλιν (Wendy Carlin), που ηγείται του προγράμματος του «ινστιτούτου νέας οικονομικής σκέψης» (INET) για την αναθεώρηση της διδασκαλίας των οικονομικών ώστε να συμπεριληφθούν τα νέα δεδομένα.

Οι σοβαρότεροι οικονομολόγοι κατανοούν πλέον πολύ καλύτερα πως η καινοτομία, οι επενδύσεις, η παραγωγικότητα και η ανάπτυξη δεν είναι απλά ζήτημα μείωσης της φορολογίας και απελευθέρωσης των αγορών. Επικρίνουν την εθελοτυφλία εμπρός στην πολυπλοκότητα της διαδικασίας με την οποία οι οικονομίες δημιουργούν και ενσωματώνουν επαναστατικές τεχνολογίες -που αλλάζουν το κυρίαρχο υπόδειγμα. Από πουθενά δε συνάγεται πως μπορεί κανείς να αξιολογεί ολόκληρη τη θεσμική δομή ενός κράτους (από το επιχειρηματικό της τοπίο ως τη διαφάνεια της διακυβέρνησης) από το αν οικοδομεί έναν εσωστρεφή καπιταλισμό που παράγει υπεραξία ή έναν εξωστρεφή καπιταλισμό, που τη θηρεύει. Τα καλύτερα οικονομικά μυαλά προσπαθούν πλέον να κατανοήσουν πώς λειτουργούν οι οικονομίες στ’ αλήθεια και όχι όπως νομίζουν πως το κάνουν οι πολιτικοί και οι εφημερίδες της δεξιάς.

Στο βιβλίο τους «γιατί αποτυχαίνουν τα έθνη» π.χ. οι Νταρόν Ατσέμογλου (Daron Acemoğlu) του ΜΙΤ και Τζέιμς Ρόμπινσον (James Robinson) του Χάρβαρντ παρουσιάζουν τη δεκαπενταετή μελέτη τους για την άνοδο και την πτώση των κρατών και των οικονομιών τους. Τα συμπεράσματά τους απέχουν παρασάγγας από εκείνα του CEBR. Θεωρούν πως αυτό που ξεχωρίζει στην πραγματικότητα τα κράτη είναι η ποιότητα και η αποτελεσματικότητα των οικονομικών και πολιτικών τους θεσμών. Ο καπιταλισμός οφείλει να διαμορφώνεται και να διευθύνεται ούτως ώστε το νέο διαρκώς να ανασχηματίζει -ακόμα και να καταστρέφει- το παλιό: θα πρέπει να εξασφαλίζεται η παρουσία πολυάριθμων παικτών, να επιτρέπεται πολύς πειραματισμός και να εξοικειώνονται ολόκληρες κοινωνίες με την ανάληψη και την αποδοχή της διακινδύνευσης. Αυτό εξασφαλίζεται καλύτερα όταν η οικονομική και πολιτική εξουσία δεν πέφτει στα χέρια ενός κόμματος ή μιας ομάδας ιδιοτελών ολιγαρχών που βασικά καρπούνται υπεραξία. Το σύστημα πρέπει να είναι ανοικτό στον κόσμο, να ενσωματώνει το διαφορετικό και να αποκρούει διαρκώς όσους ενδιαφέρονται μόνο να κερδοσκοπήσουν.

Pages: 1 2

  • ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ

    • ΠικετίΠικετί: Η Γερμανία δεν έχει αποπληρώσει ποτέ τα χρέη της
      Ο σούπερσταρ Γάλλος οικονομολόγος Τομά Πικετί κατακεραύνωσε τη στάση της Γερμανίας απέναντι στο χρέος, σε μια ιδιαίτερα επιθετική συνέντευξη στη Die Ziet. DIE ZEIT: Θα πρεπε εμείς οι Γερμανοί να χαιρόμαστε που η Γαλλία έχει ευθυγραμμιστεί με τη Γερμανία στο δόγμα της λιτότητας; Τομά Πικετί: Βεβαίως και όχι. Αυτό δεν είναι κάτι που θα έπρεπε να [...]
    • Aaron SwartzΡέκβιεμ στον Aaron Swartz, τον 'Τσε Γκεβάρα της ψηφιακής εποχής'
      Το εξαιρετικό νέο ντοκιμαντέρ The Internet’s Own Boy: The Story of Aaron Swartz δεν ρίχνει φως μόνο στη ζωή ενός αδικοχαμένου οραματιστή, αλλά γενικότερα στο ζήτημα της ελευθερίας της πληροφορίας στις μέρες μας. Ο Aaron Swartz ήταν μια εντελώς ιδιάζουσα περίπτωση, καθώς συνδύαζε ένα ασύλληπτο ταλέντο στον προγραμματισμό (μεταξύ άλλων υπήρξε εκ των δημιουργών του RSS [...]
    • 3χρονη νύφη στο ΑφγανιστάνΥεμένη: 8χρονη πέθανε τη νύχτα του βεβιασμένου γάμου της
      Ένα κορίτσι 8 χρονών που είχε αναγκαστεί να παντρευτεί πέθανε τη νύχτα του γάμου της από εσωτερικά τραύματα που προκλήθηκαν από σεξουαλική δραστηριότητα. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων διεθνώς καλούν για τη σύλληψη του 40χρονου συζύγου της. Η λιβανέζικη Al Nahar μετέδωσε πως το θανατηφόρο συμβάν εκτυλίχθηκε στην περιοχή Hardh στη βορειοδυτική Υεμένη, στα σύνορα με τη Σαουδική [...]